Pethau byw bach yw microbau, sy'n fyr am ficro-organebau, sy'n rhy fach i'w gweld heb ficrosgop ac sy'n cynnwys bacteria, firysau a ffyngau.
Yn wahanol i ymchwil labordy, mae'r ymchwil hwn yn dangos bod gan bryfed ffrwythau lawer o wahanol fathau o facteria, sy'n awgrymu partneriaethau newydd rhwng y pryfed a'r microbau.
Mae'r ymchwil hefyd yn datgelu amrywiaeth eang o enynnau a allai effeithio ar iechyd pryfed, eu gallu i oroesi yn y gwyllt, a sut maent yn rhyngweithio â'u hamgylchedd. Mae'r datblygiad hwn yn agor cyfleoedd newydd cyffrous i ddarganfod cynhyrchion naturiol defnyddiol o ficrobau a allai fod o fudd i feddygaeth a thechnoleg.
Casglodd y tîm DNA bacteriol trwy wasgu a dilyniannodi pryfed ffrwythau cyfan, a helpodd iddynt adeiladu dros 100 o enomau bacteriol manwl. Genom yw cynllun genetig (wedi'i wneud o DNA) peth byw. Mae'n cynnwys y cyfarwyddiadau sy'n dweud wrth yr organeb sut i dyfu, gweithredu a goroesi.
Helpodd y genomau a ddadansoddwyd yn yr astudiaeth hon yr ymchwilwyr i ddeall beth allai'r bacteria fod yn ei wneud y tu mewn i'r pryfed. Daethant i’r casgliad y gall y bacteria ymddatod siwgrau ac elfennau eraill megis methan, a chreu cemegion sy'n lladd germau niweidiol.
Mae'r canfyddiadau hyn yn mynd yn groes i'r hyn a feddyliodd ymchwilwyr yn gyntaf wrth astudio pryfed a fagwyd mewn labordy ac yn helpu i ddeall yn well sut mae pryfed a'u microbau'n tyfu ac yn newid gyda'i gilydd yn y gwyllt.
Er gwaethaf y tebygrwydd, mae'r bacteria a geir mewn pryfed ffrwythau yn ffurfio cytrasau esblygiadol neilltuol, ar wahân i'r rhai a geir mewn gwenyn, gan awgrymu cyd-esblygu ac addasu posibl sy'n benodol i letywyr pryfed penodol.
Mae’r astudiaeth yn dangos bod y bacteria sy'n byw gyda phryfed yn fwy amrywiol nag yr oeddem yn ei feddwl. Gwnaethom ddarganfod mathau newydd o facteria a dysgu am eu swyddogaethau. Mae gan bryfed ffrwythau gwyllt facteria llawer mwy amrywiol a chymhleth nag y mae pobl fel arfer yn ei ddisgwyl. Mae'r genomau rydyn ni wedi'u cynhyrchu ar gyfer y bacteria hynny yn gam cyntaf tuag at nodi’r moleciwlau maent yn eu cynhyrchu, a'r swyddogaethau maent yn eu cyflawni.
