���ϲ�����

Yn dilyn yr Ysgrifennydd Gwladol dros Waith a Phensiynau’n comisiynu’r Gwir Anrhydeddus Alan Milburn i gynnal adolygiad annibynnol o bobl ifanc a gwaith, cyhoeddwyd yr adroddiad ar 28 Mai 2026. Mae'n tynnu sylw at y ffaith nad yw bron i filiwn o bobl ifanc rhwng 16 a 24 oed ledled y Deyrnas Unedig mewn gwaith, addysg na hyfforddiant (NEET) ar hyn o bryd, ffigur sy'n tanlinellu maint a brys yr her genedlaethol sylweddol hon.

Yng Ngogledd Cymru, mae'r heriau hyn yn arbennig o amlwg yn y sector cyfreithiol, lle mae cwmnïau'n parhau i wynebu anawsterau gyda recriwtio a chadw staff, yn enwedig ymhlith gweithwyr proffesiynol Cymraeg eu hiaith. Er bod ysgolion a phrifysgolion yn gweithio'n weithredol i hyrwyddo cyfleoedd o fewn y proffesiwn, mae cydnabyddiaeth bod angen gweithredu pellach i gysylltu pobl ifanc â llwybrau gyrfa posibl.

Mewn ymateb, bydd cymuned gyfreithiol Gogledd Cymru—sy'n adnabyddus am ei dull cydweithredol a chefnogol—yn dod ynghyd ar 12 Mehefin ym Mhrifysgol ���ϲ����� i gynnal digwyddiad gyrfaoedd pwrpasol i 300 o ddisgyblion Blwyddyn 9 o ysgolion y wladwriaeth Cymraeg a Saesneg eu hiaith ar draws y rhanbarth. Mae'r fenter wedi'i sbarduno gan aelodau o'r farnwriaeth leol, yn enwedig Ei Hanrhydedd y Barnwr Owen, mewn partneriaeth â Gyrfa Cymru a Suzanne Roberts, athrawes yn Ysgol y Moelwyn ym Mlaenau Ffestiniog.

Bydd y digwyddiad yn cynnwys darlithoedd gwadd gan uwch aelodau o'r farnwriaeth, ac yna gweithdai rhyngweithiol lle bydd disgyblion yn archwilio achos llofruddiaeth hanesyddol go iawn. Bydd cyfranogwyr yn archwilio'r achos drwy safbwyntiau'r farnwriaeth, cyfreithwyr a bargyfreithwyr, yn ogystal â chynrychiolwyr o'r gwasanaeth carchardai, y gwasanaeth prawf a Heddlu Gogledd Cymru. Mae rhaglen Ymestyn yn Ehangach yw cefnogi dysgwyr i gael mynediad at addysg bellach ac addysg uwch yn bartner yn y digwyddiad.

Nod y diwrnod yw ysbrydoli pobl ifanc i ystyried gyrfaoedd yn y gyfraith a phroffesiynau cysylltiedig, wrth ehangu eu dealltwriaeth o'r system gyfiawnder. Gobeithir y daw’r fenter hon yn ddigwyddiad blynyddol.

Dywedodd Ei Hanrhydedd y Barnwr Owen, barnwr blaenllaw yng Ngogledd Cymru sy'n arwain y digwyddiad, “Fel Barnwr Amrywiaeth a Chysylltiadau Cymunedol, cysylltodd Suzanne Roberts (Pennaeth Astudiaethau Crefyddol yn Ysgol y Moelwyn, Blaenau Ffestiniog) â mi gyda’r syniad o drefnu diwrnod gyrfaoedd i ddisgyblion sydd â diddordeb mewn proffesiynau cyfreithiol a phroffesiynau sy’n gysylltiedig â’r gyfraith. Er fy mod i’n ymweld ag ysgolion yn rheolaidd i siarad am reolaeth y gyfraith a rôl barnwyr, roedd hyn yn gyfle gwerthfawr i wneud rhywbeth mwy cynhwysfawr.

"Ychydig iawn o gysylltiad â'r proffesiwn cyfreithiol sydd gan lawer o bobl ifanc, neu ddim cysylltiad o gwbl, a bydd y digwyddiad hwn yn rhoi cyfle unigryw iddyn nhw glywed gan gyfreithwyr, bargyfreithwyr, barnwyr, swyddogion yr heddlu, ditectifs, swyddogion prawf a staff carchardai, ac ymgysylltu â nhw. Rydym ni angen mwy o eiriolwyr sy'n Gymraeg eu hiaith, yn arbennig i gynrychioli unigolion yn llysoedd Gogledd Cymru, a dwi’n gobeithio y bydd y digwyddiad hwn yn annog rhai o'r disgyblion hyn i ddilyn gyrfa yn y proffesiwn cyfreithiol. Hoffwn ddiolch i bawb sydd yn rhan o wneud y diwrnod hwn yn bosibl.”

Ychwanegodd Tracey Horton, Uwch Ddarlithydd yn y Gyfraith ym Mhrifysgol ���ϲ�����, “Roeddwn i wrth fy modd yn cael fy ngwahodd i gefnogi’r project hwn. Mae'n hanfodol ein bod yn ymgysylltu â phobl ifanc ac yn dangos bod gyrfa ym maes y gyfraith yn bosibl i bawb, waeth beth fo'u cefndir. Mae'n arbennig o bwysig gweithio gyda disgyblion yn y cam hwn yn eu haddysg. Drwy eu cyflwyno i’r cyfleoedd hyn yn gynnar, gallwn eu helpu i wneud penderfyniadau mwy gwybodus am eu hastudiaethau yn y dyfodol a’u dyheadau gyrfa. Mae'r fenter gydweithredol hon yn adlewyrchu ymrwymiad a rennir ar draws cymuned gyfreithiol Gogledd Cymru i fuddsoddi yn y genhedlaeth nesaf a chryfhau mynediad at yrfaoedd yn y gyfraith.”