A all gosod negeseuon ar sigarennau ein darbwyllo i beidio ag ysmygu?
Bu dau academydd o enwog Prifysgol 黑料不打烊 wrthi鈥檔 defnyddio eu gwybodaeth o astudiaethau marchnata a rheolaethol er mwyn ymchwilio i gyfwng newydd o gyfleu鈥檙 neges dim ysmygu, sef y sigar茅t ei hun.
Cyhoeddodd Dr Hassan a鈥檙 Athro Shiu ddarn o ymchwil yn y cylchgrawn Tobacco Control a oedd yn edrych ar dorri tir newydd mewn mentrau polisi gwrth-dybaco gan lywodraethau. (gan Dr Louise M. Hassan a鈥檙 Athro Edward Shiu (Ysgol Busnes 黑料不打烊).
Trwy鈥檙 byd, buwyd yn defnyddio dulliau cynyddol gaeth o reoli tybaco, megis gwaharddiad ar hysbysebu tybaco, rhybuddion iechyd mandadol, ar ffurf testun a lluniau, ar becynnau, amryw o ddeddfau aer gl芒n yn cyfyngu ar y lleoedd y caiff pobl ysmygu ac, yn fwy diweddar, dileu gwybodaeth am frandio ar becynnau sigarennau gyda鈥檙 ddeddfwriaeth ar becynnau plaen a ddaeth i rym mewn rhai gwledydd megis Awstralia. Fodd bynnag, ar y cyfan, parhau鈥檙 un peth wnaeth cynllun y sigar茅t ei hun, heb ddangos gwybodaeth hyrwyddol na gwybodaeth am y cynnyrch, nac ychwaith rybuddion iechyd.
Trwy ddwy astudiaeth gysylltiedig, bu ymchwil Hassan a Shiu yn edrych ar bosibiliadau rhybuddion iechyd wedi鈥檜 hargraffu ar y sigar茅t ei hun. Yn 么l ymchwil flaenorol, mae gan ysmygwyr ddisgwyliad oes byrrach o ryw 14 blynedd, a sigar茅t nodweddiadol yn 鈥榗ostio鈥� 11 funud o fywyd. Ar sail y canfyddiadau blaenorol hyn, cr毛wyd sigarennau (ffotograff yn Astudiaeth 1 ac un 鈥榳irioneddol鈥� yn Astudiaeth 2) a鈥檜 dangos i ysmygwyr yn ymchwil Hassan a Shiu. Roedd y sigar茅t ffug yn dangos 11 o linellau amser i ddynodi munudau, ynghyd 芒鈥檙 rhybudd fod pob pwff yn lleihau disgwyliad oes o .... . Yn 么l canlyniadau鈥檙 ddwy astudiaeth, roedd cryn gynnydd o ran bwriad ysmygwyr i roi鈥檙 gorau iddi ar 么l gweld y sigar茅t ffug (6.9% yn Astudiaeth 1, a 15.7% yn Astudiaeth 2). Mae ymchwil Hassan a Shiu yn amserol, o gofio鈥檙 symudiad tuag at becynnau plaen, gyda chymhelliant cryf ar i gwmn茂au tybaco symud gwybodaeth am frandio i鈥檙 sigar茅t ei hun. Caiff yr ymchwil effaith ar raddfa ehangach hefyd, am fod yr arfer o werthu sigarennau unigol, er iddo gael ei wahardd, yn dal yn gyffredin mewn rhannau o鈥檙 byd.
Meddai Dr Hassan:
鈥淒im ond y dechrau yw hwn yn yr ymchwiliad i鈥檙 posibilrwydd o gynnwys neges iechyd ar ffon y sigar茅t, ac mae angen llawer mwy o ymchwil yn y maes hwn er mwyn deall y buddion gwirioneddol a allai ddod.鈥�
Dyddiad cyhoeddi: 22 Rhagfyr 2013