A allai diflaniad Rhew鈥檙 Arctig fod yn arwydd o gyfnod arall o dywydd oer y gaeaf hwn?
鈥淵mddengys fel pe bai鈥檙 blanced o rew m么r sy鈥檔 arnofio ar F么r yr Arctig wedi cyrraedd ei arwynebedd isaf am y flwyddyn. Gostyngodd arwynebedd rhew m么r yr Arctig i 4.33 miliwn o gilomedrau sgw芒r (1.67 miliwn o filltiroedd sgw芒r) ar 9 Medi 2011. Y lleiafswm eleni oedd yr ail i鈥檙 isaf yng nghofnod y lloeren, a gychwynnodd ym 1979,鈥 (NSIDC), ac nid yw ond ychydig yn uwch na鈥檙 arwynebedd isaf, a gofnodwyd yn 2007.
Y Ganolfan Ddata Genedlaethol ar Eira a Rhew
Mae gwyddonwyr wedi canfod cyswllt rhwng y gaeafoedd oer, gwyn ym Mhrydain a rhew m么r tawdd yn yr Arctig, ac wedi rhybuddio bod cyfnodau hir o dywydd rhewllyd yn debygol o ddigwydd yn amlach yn y blynyddoedd i ddod.
Eglura Tom Rippeth, sy'n Eigionegwr Ffisegol yn ysgol gwyddorau Eigion Prifysgol 黑料不打烊:
Ers ychydig flynyddoedd, rydym wedi gweld lleihad mawr ym maint y rhew m么r sy鈥檔 arnofio ar F么r yr Arctig. Mae鈥檙 lleihad yn arbennig o amlwg ar ddiwedd yr haf pegynol, pryd y mae鈥檙 gorchudd rhew m么r yn cyrraedd ei isafbwynt blynyddol.
鈥淢ae鈥檙 rhew yn chwarae rhan bwysig iawn yn yr hinsawdd, am ei fod, i bob pwrpas, yn gweithredu fel drych, gan adlewyrchu pelydrau鈥檙 haul yn 么l i鈥檙 gofod. Mae hefyd yn gweithredu fel cap, yn insiwleiddio M么r yr Arctig rhag yr atmosffer. Yn absenoldeb rhew, mae pelydrau鈥檙 haul yn cynhesu鈥檙 d诺r, a鈥檙 d诺r cynnes yn gwresogi鈥檙 atmosffer uwchben.鈥
鈥淕an ddefnyddio modelau cyfrifiadurol cymhleth, mae gwyddonwyr wedi cael bod diflaniad y cap rhew dros y cefnfor yn caniat谩u i wres y d诺r m么r cymharol gynnes (0 gradd C) ddianc i鈥檙 atmosffer llawer oerach uwchben, gan greu ardal o bwysedd uchel wedi鈥檌 hamgylchynu gan wyntoedd sy鈥檔 symud yn 么l y cloc sy鈥檔 ysgubo i lawr o鈥檙 Arctig a thros ogledd Ewrop.鈥
鈥淥 ganlyniad, yma yn y DU, yn lle ein tywydd gaeafol arferol, lle ceir yn bennaf wyntoedd cynnes a gwlyb yn chwythu i mewn oddi ar yr Iwerydd, rydym yn cael gwyntoedd llawer oerach yn chwythu i mewn o鈥檙 Gogledd a鈥檙 Dwyrain.鈥
鈥淭ua diwedd 2010, gwelsom yr arwynebedd isaf erioed o orchudd rhew m么r yn Rhagfyr. Bu hyn yn ffynhonnell bwysig o wres i鈥檙 atmosffer. Arweiniodd hynny at y tywydd rhewllyd a ysgubodd trwy Brydain.鈥
鈥淓r y gellir, ar yr olwg gyntaf, ddehongli鈥檙 gyfres ddiweddar o aeafoedd oer fel rhywbeth sy鈥檔 anghyson 芒鈥檙 syniad o blaned yn cynhesu, ymddangosant, mewn gwirionedd, fel pe baent yn deillio o gynhesu byd-eang.鈥
Blwyddyn | Ymestyniad lleiaf y rhew | Dyddiad | |
mewn miliynnau cilomedrau sgwar | mewn miliynnau miltir sgwar | ||
2007 | 4.17 | 1.61 | Medi 16 |
2008 | 4.55 | 1.76 | Medi 18 |
2009 | 5.10 | 1.97 | Medi 12 |
2010 | 4.60 | 1.78 | Medi 19 |
2011 | 4.33 | 1.67 | Medi 9 |
1979 hyd 2000 cyfartaledd | 6.71 | 2.59 | Medi 10 |
1979 hyd 2010 cyfartaledd | 6.29 | 2.43 | Medi 12 |
Dyddiad cyhoeddi: 26 Medi 2011