Adnodd newydd ym Mhrifysgol 黑料不打烊 i bawb sy鈥檔 ymchwilio i hanes eu teulu
Elen Simpson yn defnyddio adnodd 'Find my past' sydd bellach ar gael i'w harchwilio yn Archif y Brifysgol.Gall unrhyw un sy鈥檔 ymchwilio i hanes eu teulu gael mynediad at gronfa ddata helaeth o gofnodion yn Archifau Prifysgol 黑料不打烊
Diolch i roddion hael gan gyn-fyfyrwyr y brifysgol, mae Cronfa 黑料不打烊 wedi rhoi arian i brynu mynediad at gronfa ddata ar-lein sy鈥檔 rhoi mynediad am ddim i dros 1.5 biliwn o gofnodion am hanes teuluoedd. Mae鈥檙 cofnodion yn cynnwys manylion am enedigaethau, marwolaethau a phriodasau, llyfrau cofnodion plwyf, cofnodion milwrol a rhestrau teithwyr ar longau.
Mae鈥檙 Archifau yn rhoi gwasanaeth i fyfyrwyr a staff y brifysgol, ond mae canran uchel o ddefnyddwyr yr archifau yn ymchwilwyr nad oes ganddynt unrhyw gysylltiad uniongyrchol 芒鈥檙 brifysgol. Mae nifer ohonynt yn haneswyr lleol neu鈥檔 rhai sy鈥檔 ymchwilio i hanes eu teulu.
Meddai Elen Simpson, archifydd yn y Brifysgol, 鈥淵chydig fisoedd yn 么l, roeddwn yn ysgrifennu erthygl am yr ohebiaeth yn Archif y Brifysgol, rhwng tri milwr a oedd yn ymladd yn y Rhyfel Byd Cyntaf a Syr Ifor Williams, Athro Cymraeg y Brifysgol yr adeg honno.
Mae鈥檙 dogfennau eu hunain yn datgelu llawer am yr awduron, ond er mwyn cael gwybod mwy amdanynt euthum ar y we a defnyddio鈥檙 feddalwedd Find My Past, sydd bellach ar gael yma yn yr archifdy. Roedd popeth ar gael yno sef y cyfrifiad, cofnodion milwrol, llyfrau cofnodion plwyf, rhestri teithwyr ar longau, papurau newydd - mae鈥檙 rhestr yn faith.
Milwyr yn ymweld 芒'r Brifysgol yn ystod y 'Rhyfel Mawr'.Gwelais ar unwaith yng nghyfrifiad 1901 bod un o鈥檙 milwyr, Arthur Wyn Williams, yn fab i weinidog gyda鈥檙 Methodistiaid Calfinaidd . Roedd yn un o bedwar o blant a chafodd ei fagu ym Mron Awel, Llanllechid. Erbyn cyfrifiad 1911, roedd Arthur yn 18 mlwydd oed ac yn byw yn Eryl, Glan Conwy ac yn fyfyriwr yn y brifysgol.
Rydym yn gwybod o鈥檙 llythyrau ei fod yn aelod o鈥檙 38ain Is-adran Gymreig o Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig (yr un gatrawd 芒 Hedd Wyn), a鈥檌 fod wedi goroesi鈥檙 rhyfel. Ond roeddwn eisiau gwybod beth oedd ei hanes ar 么l y rhyfel. Dysgais yn weddol hawdd ei fod wedi mynd i weithio yn yr Unol Daleithiau fel newyddiadurwr i鈥檙 Manchester Guardian. Cefais hyd i鈥檞 gyfeiriad yn Efrog Newydd yn 1942 - 3209 Park Avenue, a hyd yn oed disgrifiad corfforol ohono sef ei fod yn 5 troedfedd 7 modfedd o ran taldra ac yn pwyso 185 pwys. Gwisgai sbectol ac roedd ganddo graith ar ei arddwrn de.
Mae cofnodion y llongau hefyd yn datgelu ei fod wedi teithio yn 么l ac ymlaen rhwng Efrog Newydd a Phrydain nifer o weithiau cyn dychwelyd i fyw yma. Yn 么l y National Probate Calendar, bu farw Arthur ar 9 Tachwedd 1962 ac roedd yn byw yn Kenton, Middlesex gyda鈥檌 wraig Imogene Emma Williams,鈥� meddai Elen.
Un o lythyrau Arthur Wyn Williams o Gasgliad Syr Ifor Williams yn yr Archifau.Dywedodd Emma Marshall, Cyfarwyddwr Cronfa 黑料不打烊:
鈥淒iolch i鈥檔 cyn-fyfyrwyr sy鈥檔 cyfrannu鈥檔 hael at Gronfa 黑料不打烊, eleni rydym wedi llwyddo i rannu 拢91,000 rhwng 17 o brojectau a mentrau trawsnewidiol ym mhob rhan o鈥檙 brifysgol. Mae prynu 鈥楩ind My Past鈥� i鈥檙 Archifau yn golygu y bydd yn ddefnyddiol i鈥檙 myfyrwyr a staff ac i鈥檙 gymuned yn ehangach hefyd.鈥�
Felly dyma鈥檙 amser perffaith i wneud project am hanes eich teulu gan fod Find My Past ar gael yn awr yn rhad ac am ddim yn Archifdy鈥檙 Brifysgol. Cysylltwch ag adran Archifau a Chasgliadau Arbennig Prifysgol 黑料不打烊 ar (01248) 383276 i gael rhagor o wybodaeth.
Dyddiad cyhoeddi: 23 Ebrill 2014