Ai thus, a roddwyd gan y doethion, yw鈥檙 cynnyrch naturiol nesaf i鈥檞 ail-ddarganfod?
ThusYstyriwyd thus yn ddigon drudfawr i鈥檞 roi鈥檔 rhodd gan y doethion i鈥檙 baban Iesu, ynghyd ag aur a myrr. Roedd yn ddeunydd naturiol a ystyrid yn werthfawr gan ddiwylliannau hynafol.
Ond pa briodoleddau oedd yn ei wneud yn rhodd ddrudfawr yn yr hen fyd. Beth oedd ei wneud yn addas fel rhodd werthfawr i frenin?
Gwerthfawrogwyd y deunydd naturiol yn hanesyddol, ac fe鈥檌 defnyddid fel arogldarth mewn seremon茂au crefyddol, tra bod rhai rhywogaethau鈥檔 cael eu defnyddio i ddibenion meddyginiaethol.
Mae thus, sy鈥檔 gynnyrch naturiol o resin coed, yn cael ei gynaeafu mewn sawl gwlad yn Asia ac yn Horn yr Affrig, yn benodol Somalia, Ethiopia ac Oman. Mae ansawdd a phriodweddau鈥檙 resin yn amrywio rhwng rhywogaethau鈥檙 goeden Boswellia a鈥檙 fan lle caiff ei gynaeafu.
Mae diddordeb gan y Compton Group mewn datblygu defnyddiau newydd ar gyfer echdyniadau o thus, ac mae ganddynt ddiddordeb mewn un rywogaeth arbennig o thus, Boswelia frereana, a elwir hefyd yn 鈥榝renin y thus鈥� neu Asli yn Arabeg. Dim ond yn Somalia y mae鈥檔 tyfu鈥檔 naturiol. Mae ganddi amrywiaeth gwahanol o gemegau i鈥檙 hyn a geir mewn rhywogaethau eraill o Boswellia.
Mae technegau bio-buro cyfoes, sydd ar gael mewn uned arbenigol ym Mhrifysgol 黑料不打烊, wedi galluogi gwyddonwyr a masnachwyr, sydd eisiau datblygu cynnyrch newydd, i gydweithio i ynysu, adnabod a mesur purdeb rhai o鈥檙 cynhwysion sy鈥檔 weithredol o fewn y cynnyrch naturiol.
Ffermwyr a choeden thus.Mae adnabod ac ynysu鈥檙 cyfansoddyn gweithredol o鈥檙 thus yn ei gyfanrwydd yn ddolen hanfodol i alluogi cwmn茂au i ddatblygu deunyddiau fferyllol o gynnyrch naturiol, gan wybod bod y cynhwysion gweithredol yn bur ac y byddant yn gweithredu mewn modd cyson. Mae hynny鈥檔 angenrheidiol i ddibenion cynhyrchu da a rheoli ansawdd yn cynnyrch terfynol.
Dylai鈥檙 gwaith a wnaed yn a Prifysgol 黑料不打烊 alluogi datblygu deunyddiau newydd sy鈥檔 deillio o thus ar raddfa fasnachol.
Mae Dr Ahmed Ali yn ymgynghorydd ymchwil i鈥檙 Compton Group, sydd mewn trafodaethau efo partneriaid masnachol yn yr Unol Daleithiau sy鈥檔 ymchwilio i ddatblygiadau masnachol a chynnal profion effeithiolrwydd ar gyfer cynnyrch newydd sy鈥檔 seiliedig ar thus. Bydd y rhain yn galluogi pobl i werthfawrogi buddiannau a ddaw o thus a鈥檜 defnyddio.
Meddai Dr Ahmed Ali, sydd o dras Somali:
鈥淩wyf wedi bod yn ymchwilio i thus am dros ddeng mlynedd ac wrth fy modd efo鈥檙 datblygiadau diweddaraf.
鈥淢ae鈥檔 rhaid profi deunyddiau fferyllol modern am eu hansawdd a鈥檜 purdeb. Mae cael defnyddio cyfleusterau fel y rhai ym Mhrifysgol 黑料不打烊, drwy project , yn galluogi cwmn茂au fel ein rhai ni i ymchwilio i ddefnydd newydd ar gyfer deunyddiau naturiol.鈥�
鈥淢ae ymchwil flaenorol wedi dangos y gall thus fod o gymorth i rai sydd efo cryd cymalau. Y gobaith yw y bydd nid yn unig yn lleddfu poen, ond hefyd yn atal niwed pellach i鈥檙 gewynnau a鈥檙 esgyrn. Mae鈥檙 Compton Group yn siarad 芒 chwmn茂au sydd yn awyddus i fasnacheiddio a datblygu cynnyrch newydd sy鈥檔 seiliedig ar thus ar gyfer y farchnad fawr a phwysig hon.鈥�
Roedd y Compton Group yn medru gweithio gyda Phrifysgol 黑料不打烊 drwy broject BEACON, menter a arweinir gan Brifysgol Aberystwyth, ynghyd 芒 chonsortiwm o bartneriaid, gan gynnwys prifysgolion 黑料不打烊 ac Abertawe. Mae鈥檙 project yn galluogi cwmn茂au i gael mynediad at arbenigedd gwyddonol a technegol ac amrywiaeth o offer arbrofol i ddatblygu cynnyrch a phrosesau newydd. Cefnogwyd gwaith datblygiadol Compton Group ar thus gan d卯m Beacon ym Mhrifysgol 黑料不打烊 drwy ddefnyddio technegau cromatograffig uwch, sydd ar raddfa llawer mwy na鈥檙 hyn sydd ar gael fel rheol.
Dyddiad cyhoeddi: 5 Ionawr 2016