Archif y mis
Sefydlu Urdd Gobaith Cymru
Yma, fe welwch ddogfen ddifyr iawn sy鈥檔 cyd-fynd 芒鈥檙 诺yl ieuenctid fwyaf yn Ewrop a gynhaliwyd yn y Bala fis diwethaf, sef Eisteddfod yr Urdd.
Dyma broflen o gynlluniau cynnar Syr Ifan ab Owen Edwards i sefydlu 鈥淯rdd Gobaith Cymru Fach鈥� yn 么l ym 1921. Mae鈥檔 cychwyn ei ap锚l fel hyn: 鈥淪aif yr iaith Gymraeg mewn mwy o enbydrwydd heddyw鈥n hwyrach nac y bu hi ynddo erioed o鈥檙 blaen. A yw gwerin Cymru yn sylweddoli hyn?鈥�
Ymysg yr addewidion y dylid cytuno i鈥檞 cadw fel aelod o鈥檙 Urdd oedd :
鈥渋. Fod yn driw i Gymru a鈥檙 Gymraeg
ii. Y dysgaf Hanes Cymru ac y darllennaf lyfrau Cymraeg
iii. Y gwnaf fy ngoreu dros bob Cymro, a thros fy nghyd-ddyn i ba wlad bynag y perthyn鈥�
Fel y gwyddom, mae鈥檙 Urdd heddiw yn fudiad sy鈥檔 ffynnu ac sy鈥檔 cyfrannu鈥檔 helaeth at iaith a diwylliant Cymru.
Mae gan yr Archifdy nifer o eitemau yn ymwneud 芒鈥檙 Urdd, gan gynnwys Rhaglen Testunau o Eisteddfod Gyntaf yr Urdd, Cylch 黑料不打烊, 1930.
Mae'r holl ddelweddau, ffotograffau a dogfennau ar y dudalen hon yn destun cyfyngiadau hawlfraint.
Mae yn gyfrifol am storio a gofalu am gofnodion cynnar y coleg yn ogystal 芒鈥檔 Casgliadau Arbennig a鈥檙 Casgliad Cyffredinol o Lawysgrifau 黑料不打烊. Mae un ffactor yn gyffredin i鈥檙 holl gasgliadau o lawysgrifau, sef eu perthnasedd i hanes, pobl a thopograffi Gogledd Cymru. Serch hynny, mae eu meysydd pwnc yn eang ac o ddiddordeb cenedlaethol yn ogystal ag o ddiddordeb lleol.
Dyddiad cyhoeddi: 1 Mehefin 2014