Arddangosfa o hanes Iddewig 黑料不打烊 yn mynd i Gaerdydd
Mae'r llun cynnar o siop Wartski ym Mangor yn rhan o'r arddangosfa sy'n ymweld 芒 Senedd Cymru yng Nghaerdydd.Mae arddangosfa sy'n cyflwyno hanes yr Iddewon ym Mangor yn teithio i Gaerdydd.
Mae'r arddangosfa, Hanes yr Iddewon ym Mangor, yn dathlu presenoldeb Iddewon ym Mangor o'r canol oesoedd i'r Ail Ryfel Byd (a thu hwnt).
Ar wahoddiad y Dirprwy Weinidog a'r Prif Chwip, Jane Hutt, bydd yn cael ei harddangos o 11 tan 18 Tachwedd yn Adeilad y Pierhead, Bae Caerdydd, Caerdydd. Mae croeso i bawb ac mae am ddim.
Roedd yr arddangosfa'n gynnyrch cydweithio rhwng goruchwyliwr y project, Yr Athro Nathan Abrams o'r Ysgol Cerddoriaeth a'r Cyfryngau ym Mhrifysgol 黑料不打烊, a Gareth Roberts o Gynllun Cerdded a Darganfod Menter Fachwen.
Anogir trigolion lleol i ddysgu mwy am hanes cymuned Iddewig 黑料不打烊, sy'n mynd yn 么l i ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac sy'n cynnwys y siopau adnabyddus, Wartski's a Pollecoff's.
鈥淢ae gan ddinas 黑料不打烊 a鈥檙 ardaloedd cyfagos hanes Iddewig cyfoethog,鈥� meddai鈥檙 Athro Abrams. 鈥淥nd, gwaetha'r modd, wrth i鈥檙 gymuned ddirywio a chwalu, a phob math o newidiadau'n digwydd i'n stryd fawr, nid oes llawer o bobl yn gwybod am yr hanes hwn.鈥�
Ychwanegodd Abrams, 鈥淢ae'r hanes yno o flaen ein llygaid os ydym yn gwybod ymhle i edrych. Ac mae'r arddangosfa hon yn helpu i gofnodi'r hanes yma."
鈥淩ydym ni鈥檔 gobeithio y bydd pobl yn dod atom i ddweud eu straeon cyn iddyn nhw fynd yn angof.鈥�
Symudodd Iddewon i Fangor mewn niferoedd mwy at ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Roeddent yn dianc rhag erledigaeth yn Nwyrain Ewrop ond hefyd yn dymuno gwella eu hunain ym Mhrydain.
Cawsant gyfleoedd economaidd newydd cyffrous ym Mangor. Wrth i'r gymuned dyfu, agorwyd synagog ac roedd hyd yn oed gigydd kosher yno
Ymsefydlodd Iddewon a oedd yn ffoi rhag y Nats茂aid ym Mangor neu fe'u symudwyd i'r ddinas yn ystod yr Ail Ryfel Byd.
Ymdoddodd yr Iddewon yn dda iawn i'r gymuned leol, gyda rhai'n dysgu Cymraeg a chymryd rhan mewn eisteddfodau lleol.
Cafodd rhai ohonynt, megis Isidore Wartski, effaith drawsnewidiol ar y ddinas, gan helpu i hyrwyddo projectau adeiladu tai newydd a diddymu'r tollau ar Bont y Borth.
鈥淐yllidwyd yr arddangosfa gan Gyfrif Cyflymu Effaith y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol ym Mhrifysgol 黑料不打烊 ac rydym yn ddiolchgar iawn am y gefnogaeth. Mae wedi helpu i drosi fy niddordeb maith a'm hymchwil i hanes yr Iddewon ym Mangor i'r eitemau gweladwy hyn. 鈥�
鈥淏u cymaint o ganolbwyntio ar gynulleidfa De Cymru a Chaerdydd, fel ei bod yn bwysig cael mwy o gydbwysedd trwy ddatgelu mwy am gymunedau Iddewig yng Ngogledd Cymru.
Yn ddelfrydol, hoffem ddod 芒'r holl hanesion hyn at ei gilydd mewn un arddangosfa fawr a fyddai'n cofleidio Cymru gyfan gan gwmpasu'r holl gymunedau Iddewig yn y gogledd a'r de, ond mae angen mwy o arian arnom i wireddu hynny. Cysylltwch 芒 ni os oes gennych ddiddordeb. 鈥�
Dyddiad cyhoeddi: 6 Tachwedd 2019