C么r yn helpu鈥檙 Brifysgol i ddathlu canmlwyddiant
Bydd un o Gorau Meibion hynaf y wlad, C么r y Penrhyn, yn ymuno 芒 staff a myfyrwyr Prifysgol 黑料不打烊 i ddathlu canmlwyddiant agor Prif Adeilad y Brifysgol. Bydd yn ganrif i鈥檙 diwrnod ers i Frenin Si么r V agor yr adeilad newydd trawiadol sy鈥檔 eistedd ar ael y bryn uwchben dinas 黑料不打烊. Bore dydd Iau, 14 Gorffennaf, bydd C么r y Penrhyn yn rhoi perfformiad arbennig yn ystod seremoni graddio, lle bydd dros 200 o fyfyrwyr yn graddio.
Meddai Cofrestrydd Prifysgol 黑料不打烊, Dr David Roberts:
C么r y Penrhyn鈥淢ae鈥檙 cyswllt rhwng chwarelwyr gogledd orllewin Cymru a sefydlu prifysgol ym Mangor yn un o鈥檙 nodweddion mawreddog ac ysbrydoledig yn hanes y Brifysgol. Cyfrannodd chwarelwyr Bethesda a nifer o weithwyr eraill o ogledd Cymru, yn aml o鈥檜 cyflog prin, er mwyn cefnogi ymgyrch i gael addysg uwch yng ngogledd Cymru, ac mae鈥檔 briodol felly bod C么r y Penrhyn am ein helpu i ddathlu鈥檙 canmlwyddiant penodol yma.鈥
Bydd C么r y Penrhyn yn perfformio tri darn yn ystod y Seremoni:
- Y Bryniau Melynion gan Gareth Glyn (geiriau gan Ieuan Wyn)
- Benedictus gan Robat Arwyn
- Gwahoddiad, trefniant gan John Tudor Davies
Y C么r yn perfformio yn y Seremoni Graddio er mwyn dathlu canmlwyddaint Prif Adeilad y BrifysgolArweinydd C么r y Penrhyn yw Owain Arwel Davies, sy鈥檔 hanu o Ddyffryn Ogwen, ac a raddiodd o Brifysgol 黑料不打烊, sydd bellach yn bennaeth cerddoriaeth yn Ysgol Tryfan, 黑料不打烊. Y gyfeilyddes fydd Olwen John, brodor o Ynys M么n, a chyn fyfyrwraig Coleg Cerdd a Drama, Caerdydd.
Hen adeilad gwesty鈥檙 Penrhyn Arms oedd cartref cyntaf y Brifysgol. Ond lansiwyd ymgyrch i godi arian ar gyfer adeilad newydd parhaol a phwrpasol i鈥檙 Brifysgol.
Darparwyd 拢20,000 gan y llywodraeth, ond daeth gweddill yr arian o roddion pobl gyffredin: yn fyfyrwyr, yn blant ysgol, yn ddinasyddion 黑料不打烊- a chyfrannwyd cyfanswm o 拢6,000 gan bobl mor bell i ffwrdd ag Elusendai Llanuwchllyn.
Cyfrannwyd dwy rodd sylweddol, y naill gan Gwmni鈥檙 Brethynwyr, sydd yn parhau eu perthynas 芒鈥檙 Brifysgol hyd heddiw, ac a gyfrannodd 拢15,000 at y Llyfrgell a鈥檙 llall gan John Prichard Jones, brodor o Niwbwrch, dyn o deulu tlawd, ond a fu鈥檔 fasnachwr llwyddiannus yn Llundain ac a gyfrannodd 拢17,000 at y Neuadd sy鈥檔 dwyn ei enw.
Cynhaliwyd cystadleuaeth genedlaethol i ddewis dylunydd y Prif Adeilad, a chystadlodd 82 o benseiri. Rhoddwyd pump ar y rhestr fer a Henry Hare fu鈥檔 fuddugol.
Roedd eisoes yn adnabyddus, bu鈥檔 Llywydd Cymdeithas y Penseiri ym 1902 a daeth yn Llywydd Sefydliad Brenhinol Penseiri Prydain ( RIBA) rhwng 1917-19.
Er ei amlygrwydd, bu鈥檔 rhaid iddo addasu ei gynlluniau gwreiddiol cyn iddynt gael eu derbyn, a ni wireddwyd ei gynlluniau yn llwyr- er i鈥檙 estyniad i鈥檙 adeilad a godwyd yn y 1960au ar gyfer y llyfrgell greu鈥檙 cwad yn unol 芒鈥檌 gynlluniau gwreiddiol.
Mae鈥檙 adeilad yn Adeilad Rhestredig Gradd 1 ac yn un o鈥檙 esiamplau gorau o bensaern茂aeth gyhoeddus mewn arddull Neo Gothig o鈥檙 cyfnod Edwardaidd.
Bydd Arddangosfa am hanes yr adeilad i鈥檞 gweld yng Nghoridor yr Is-Ganghellor tan ddiwedd y flwyddyn. Cewch gyfarwyddiadau wrth y Brif Dderbynfa.
Dyddiad cyhoeddi: 13 Gorffennaf 2011