Cysyniad newydd a all arwain at dechnoleg cyflenwad d诺r ynni-effeithlon
Gall y diwydiant d诺r, eu defnyddwyr a鈥檙 amgylchedd elwa o broject ymchwil newydd a fydd yn helpu鈥檙 diwydiant i dorri lawr ar ei biliau.
Mae ymchwilwyr o Brifysgol 黑料不打烊 a Choleg y Drindod, Dulyn wedi canfod ffordd o ddefnyddio pwysedd y d诺r o fewn y system storio d诺r i greu ynni adnewyddol. Gall yr ynni yna gael ei ddefnyddio gan y diwydiant d诺r a鈥檌 werthu i鈥檙 grid.
Mae鈥檙 ymchwilwyr wedi ennill 拢500,000 mewn cyllid gan yr Undeb Ewropeaidd i ymchwilio i dyrbinau p诺er d诺r bach a鈥檜 datblygu, y gellir eu cyflwyno o fewn systemau trin d诺r presennol. Gall y rhain leihau鈥檙 ynni sy鈥檔 cael ei ddefnyddio wrth gyflenwi d诺r. Bydd hyn yn galluogi i鈥檙 diwydiant cyflenwi d诺r leihau ei allyriadau CO2 a lleihau鈥檙 costau gweithredu wrth gyflenwi d诺r wedi ei drin.
鈥淢ae鈥檙 diwydiant d诺r yn defnyddio ynni鈥檔 helaeth. Mae modd i鈥檙 project yma helpu i leihau鈥檙 effaith amgylcheddol a鈥檙 costau sydd ynghlwm 芒 hyn,鈥� esbonia Dr Prysor Williams o Ysgol yr Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth, Prifysgol 黑料不打烊.
Wrth drin, pwmpio a monitro, mae鈥檙 diwydiant d诺r yn defnyddio cryn dipyn o ynni, cost ac yn creu cryn dipyn o allyriadau CO2. Fel rheol mae d诺r glan yn cael ei gyflenwi i gymuned o argae storfa ganolog trwy ddisgyrchiant trwy鈥檙 dalgylch ac mae鈥檔 rhaid ei ddarparu o fewn bandiau pwysedd boddhaol. Pan fo鈥檙 pwysedd llifeiriant d诺r yn ormodol, yna鈥檙 arfer yw gosod tanc torri pwysedd (TTP) yn y rhwydwaith, lle mae pwysedd ac ynni cinetig a dichonol yn cael ei golli i鈥檙 atmosffer. 鈥淢ae鈥檙 tanciau torri pwysedd yn gyffredin ac yn cynnig cyfle i adennill yr ynni o鈥檙 cyflenwad d诺r drwy system tyrbin Hydro-b诺er, cynhyrchu trydan a gwella cynaladwyedd y rhwydwaith heb amharu ar y gwasanaeth cyflenwi d诺r,鈥� esbonia鈥檙 Dr Aonghus McNabola o Goleg y Drindod, Dulyn.
Meddai Rhys Lewis, Rheolwr Gwyddor Proses D诺r Cymru: 鈥淢ae gennym nifer o danciau torri pwysedd sy鈥檔 gweddu鈥檙 anghenion. Mae adennill ynni yn cyd-fynd yn berffaith efo strategaeth D诺r Cymru i leihau鈥檌 h么l troed carbon ac rydym yn edrych ymlaen at gydweithio ar y project cyffrous yma.鈥�
Mae鈥檙 cysyniad yn cael ei archwilio o dri safbwynt. Yn gyntaf, mae鈥檙 dylunio peirianyddol a dichonolrwydd technegol yn cael ei harchwilio gan Ysgol Peirianneg Coleg y Drindod, Dulyn. Yn ail, mae鈥檙 modelau trefniadaeth a busnes yn cael eu harchwilio gan Ysgol Busnes Coleg y Drindod, Dulyn. Yn olaf, mae effeithiau amgylcheddol potensial y dechnoleg, sef yr adnodd ynni a鈥檙 arbedion CO2 yn cael eu harchwilio gan Brifysgol 黑料不打烊.
Enillodd y project tair blynedd gyllid o dan Raglen Cymru-Iwerddon ERDF (Interreg 4A) gyda 拢246,000 yn dod i Brifysgol 黑料不打烊. Enillodd y project gefnogaeth gan nifer o fudd-ddeiliaid yng Nghymru a鈥檙 Iwerddon a fydd yn eistedd ar bwyllgor llywio鈥檙 project, sef:
Cyngor Dinas Dulyn, D诺r Cymru, Dulas Cyf, Cyngor Sir Ynys M么n a Chyngor Gwynedd.
Dyddiad cyhoeddi: 8 Mehefin 2011