Defnyddio鈥檙 Gymraeg yn y Gymuned
Fel rhan o werthusiad o Strategaeth Iaith Gymraeg Llywodraeth Cymru, cynhaliwyd astudiaeth ymchwil gan Dr Rhian Hodges a Dr Cynog Prys, , Prifysgol 黑料不打烊 i鈥檙 cyfleoedd i ddefnyddio鈥檙 Gymraeg mewn chwe chymuned yng Nghymru. Canfuwyd bod sefyllfa鈥檙 Gymraeg yn parhau i fod yn fregus o fewn cymunedau鈥檙 astudiaeth sef Aberteifi, Aberystwyth, 黑料不打烊, Llanrwst, Porthmadog a Rhydaman. Er hynny, gwelwyd tystiolaeth o ddefnydd o鈥檙 Gymraeg yn y cymunedau yn ogystal ag awydd i gael mwy o gyfleoedd amrywiol i ddefnyddio鈥檙 Gymraeg o fewn bywyd bob dydd (e.e. wrth siopa neu dderbyn gwasanaethau cyhoeddus).
Yn 么l Dr Rhian Hodges, Darlithydd Cymdeithaseg a Pholisi Cymdeithasol, Coleg Cymraeg Cenedlaethol ym Mhrifysgol 黑料不打烊:
鈥淯n bwlch penodol a ddaeth i鈥檙 amlwg oedd bod yna ddiffyg cyfleoedd i bobl ifanc h欧n ddefnyddio鈥檙 Gymraeg yn gymdeithasol y tu hwnt i鈥檙 ystafell ddosbarth. Daeth i鈥檙 amlwg bod angen mwy o weithgareddau cymunedol i adeiladu ar y cyfleoedd ffurfiol a geir o fewn y system addysg.鈥�
Mae nifer o argymhellion yn deillio o鈥檙 ymchwil hwn gan gynnwys:
- Cryfhau鈥檙 pontio rhwng y byd addysg a鈥檙 gymuned ehangach drwy amrediad o weithgareddau hamdden atyniadol i bobl ifanc h欧n.
- Pwysleisio defnydd y Gymraeg mewn gweithgareddau dydd-i-ddydd (e.e. defnydd iaith mewn siopau ac wrth gyrchu gwasanaethau cyhoeddus), yn ogystal 芒 defnydd y Gymraeg mewn digwyddiadau sydd wedi鈥檜 trefnu yn y gymuned.
- Hwyluso cyfleoedd i ddysgwyr y Gymraeg ddefnyddio鈥檙 Gymraeg y tu hwnt i wersi Cymraeg ffurfiol.
Yn 么l Dr Cynog Prys:
鈥淢ae asesu鈥檙 cyfleoedd sydd gan y cyhoedd i ddefnyddio iaith Gymraeg o ddydd i ddydd yn fesur hollbwysig er mwyn cynllunio ei dyfodol. Tra bod y chwe chymuned yn wahanol, gwelwyd anghenion tebyg ym mhob un ohonynt. Y gobaith yw bydd yr ymchwil hwn am gynorthwyo Llywodraeth Cymru i barhau i gefnogi cymunedau cynaliadwy iaith Gymraeg ar gyfer y dyfodol.鈥�
Dywedodd Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones:
鈥淓r nad yw鈥檙 adroddiad hwn ond yn ymdrin 芒 nifer bach o gymunedau bydd yn gwella ein dealltwriaeth o鈥檙 modd y gallwn gynyddu鈥檙 defnydd o鈥檙 Gymraeg o fewn cymunedau. Mae鈥檔 creu darlun defnyddiol o鈥檙 modd y mae pobl yn defnyddio鈥檙 iaith yn eu bywydau dyddiol a bydd o gymorth wrth asesu pa mor effeithiol oedd ein Strategaeth y Gymraeg.
鈥淩wyf wedi datgan droeon fod galluogi pobl i ddefnyddio鈥檙 Gymraeg yn gymdeithasol o fewn eu cymunedau yn gwbl allweddol. Mae鈥檙 adroddiad yn cydnabod hyn ac yn tynnu sylw at yr angen i barhau i greu cyfleoedd i ddefnyddio鈥檙 iaith yn eu bywydau bob dydd, er enghraifft wrth siopa neu鈥檔 y gweithle, ac wrth ymdrin 芒 sefydliadau.
鈥淕wych yw gweld fod ein hymyriadau drwy Bwrw Mlaen yn creu cyfleoedd i bobl ddefnyddio鈥檙 Gymraeg wrth iddynt gymdeithasu a mwynhau gweithgareddau hamdden. Mae sawl her o鈥檔 blaenau, fodd bynnag, a byddwn yn ystyried yn ofalus sut y gallwn greu rhagor o gyfleoedd i bobl ddefnyddio鈥檙 iaith yn eu bywydau bob dydd. Byddwn yn cydweithio 芒 rhanddeiliaid allweddol er mwyn cyflawni hyn.鈥�
Gweler linc isod i鈥檙 astudiaeth ymchwil:
Dyddiad cyhoeddi: 9 Hydref 2015