Dod ag Ynys M么n y 18fed ganrif yn fyw
Bydd dyddiaduron hynod ddifyr, sy鈥檔 cofnodi bywyd Ynys M么n yn y 18fed ganrif, yn dod yn fyw mewn cyfres o berfformiadau dramatig yng nghartref y dyddiadurwr.
Awdur y dyddiaduron, sydd yn cael eu cadw鈥檔 ddiogel yn Prifysgol 黑料不打烊, ac sydd bellach wedi鈥檜 trawsgrifio ac ar gael i鈥檞 darllen a鈥檜 gweld , oedd William Buckley a fu鈥檔 byw rhwng 1691-1760. Ysgwier Brynddu ydoedd, sef yst芒d fechan yn Llanfechell, tafliad carreg o atomfa鈥檙 Wylfa: ond am fyd gwahanol sy鈥檔 cael ei ddarlunio yn ei ddyddiaduron, i gymharu 芒 heddiw!
Bydd dau berfformiad o Diwrnod William Buckley yn dod ag uchafbwyntiau ei ddyddiaduron yn fyw; un perfformiad ar gyfer ysgolion ddydd Gwener 19 Medi ac un ar gyfer y cyhoedd ddydd Sadwrn 20 Medi. Bydd y perfformiad cyhoeddus ddydd Sadwrn yn cychwyn am 2.00 ym Mrynddu ei hun, ac yn cynnwys taith gerdded trwy gaeau am ryw 10 munud i wylio perfformiad yn Eglwys Llanfechell ac yna cyflwyniad yng Nghapel Libanus.
Mae鈥檙 perfformiadau dwyieithog, Mr Buckley o鈥檙 Brynddu yn cael ei llwyfannu gan Gwmni Pendraw, sydd wedi鈥檌 sefydlu i greu profiadau theatrig sy鈥檔 cyfuno them芒u hanesyddol a gwyddonol.
Yr actor adnabyddus, Wyn Bowen Harries sy鈥檔 cyfarwyddo鈥檙 cynhyrchiad ac meddai:
鈥淢ae bywyd William Buckley yn darllen fel opera sebon. Priododd ei ferch 芒 m么r-leidr, bu farw ei fab o alcoholiaeth, cafodd ei fam ei lladd gan ysgol yn syrthio ar ei phen cyn cael ei sathru gan wartheg! Fel sgweier ac Ustus Heddwch, mae ei ddyddiaduron yn rhoi darlun diddorol iawn o fywyd cefn gwlad Ynys M么n yn y 1700au鈥�
鈥淏yddwn yn cyflwyno uchafbwyntiau o鈥檙 dyddiaduron, gan gynnwys hanes ei deithiau i Iwerddon ynghyd 芒 ffeiriau, ymladd ceiliogod, a sgandalau y llys ym Miwmares. Cofnodwyd nifer o ganeuon yn y dyddiaduron ac fe gynhwysir digonedd o gerddoriaeth yn y perfformiad gan Stephen Rees o Ysgol Cerddoriaeth y Brifysgol, sy鈥檔 arbenigwr ar gerddoriaeth gwerin y cyfnod.鈥�
Yr hyn nad yw mor wahanol heddiw efallai yw鈥檙 tywydd! Mae鈥檙 dyddiaduron yn cofnodi鈥檙 tywydd dros gyfnod o dros 30 o flynyddoedd, gan gadw cofnodion amhrisiadwy o hinsawdd y dydd.
Mae鈥檙 cofnod unigryw bellach o ddiddordeb i wyddonwyr hinsawdd. Mae gwyddonwyr Consortiwm Newid Hinsawdd Cymru (C3W)yn astudio鈥檙 dyddiaduron er mwyn dysgu sut mae鈥檙 patrymau tywydd yn cymharu 芒鈥檙 tywydd a鈥檙 hinsawdd bresennol.
Bydd y cwmni鈥檔 falch o glywed gan unrhyw un sydd eisiau trefnu noson hwyliog rhwng Ionawr 27 a Chwefror 14.
Meddai Einion Thomas, Archifydd Prifysgol 黑料不打烊: 鈥淢ae鈥檙 digwyddiadau theatrig yn fodd gwych i ddathlu penllanw project diddorol sydd yn rhoi鈥檙 dyddiaduron ar ffurf sydd yn hawdd i unrhyw un bori drwyddynt. Maent yn hynod ddiddorol, heb son am fod ymysg y dystiolaeth ddogfennol bwysicaf sydd ar gael i'r sawl a fyn astudio hanes bywyd ar Ynys M么n yn y ddeunawfed ganrif. Rwy鈥檔 falch o鈥檙 cydweithredu sydd wedi bod rhwng yr Archifau, Ll锚n Cymru, Cymdeithas Edward Llwyd a chwmni , sydd wedi rhoi鈥檙 dyddiaduron ar ffurf y gall bawb ei darllen.鈥�
Noddir y perfformiadau gan Gyngor M么n, Cynllun Noson Allan, Cyngor Celfyddydau Cymru, Cymdeithas Edward Llwyd/Llen Natur, Cronfa Sosioeconomaidd Magnox a Consortiwm Newid Hinsawdd Cymru.
Cysylltwch 芒 Duncan Brown drwy e bost at duncanbrown3@btinternet.com am fanylion pellach.
Dyddiad cyhoeddi: 4 Medi 2014