Dylai safbwyntiau diwylliannol ddylanwadu ar bolis茂au cadwraeth
Yn 么l canlyniadau arolwg a gynhaliwyd dan arweiniad Prifysgol 黑料不打烊, mae angen i bolis茂au ar Gadwraeth roi ystyriaeth i wahanol safbwyntiau diwylliannol yngl欧n 芒 gwerth gwahanol rywogaethau.
Casglu data ar barn pobol am fywyd morol Pan gynhaliodd ymchwilwyr arolwg dros bobl ar draws Ewrop, daeth safbwyntiau tra gwahanol i鈥檞 amlwg yngl欧n 芒 phwysigrwydd cymharol of rhywogaethau m么r, o alg芒u hyd at famaliaid. Yn awr, bydd llunwyr polis茂au ar draws Ewrop yn rhoi ystyriaeth i鈥檙 canlyniadau hyn, ar 么l iddynt gael eu cynnwys yng ngwasanaeth newyddion electronig y Comisiwn Ewropeaidd ar gyfer lunwyr polis茂au. Bwriad y rhain yw helpu鈥檙 rheiny sydd wthi鈥檔 brysur yn llunio polis茂au i gael y newyddion diweddaraf yngl欧n 芒 chanfyddiadau ymchwil amgylcheddol, fel y gallant gynllunio, gweithredu a rheoleiddio polis茂au effeithiol.
鈥淢ae bioamrywiaeth yn ecosystemau鈥檙 m么r yn lleihau ar raddfa ddychrynllyd,鈥� eglura鈥檙 Athro Mike Kaiser o鈥檙 Ysgol Gwyddorau Eigion, a arweiniodd yr ymchwil gyda鈥檙 diweddar Athro Gareth Edwards-Jones o鈥檙 Ysgol Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth ym Mhrifysgol 黑料不打烊 a chydweithwyr ym Mhrifysgol Ynysoedd yr A莽ores (Azores).
鈥淓r mwyn pennu amcanion cadwraethol a blaenoriaethu ymdrechion i arafu dirywiad bioamrywiaeth, rhaid i wneuthurwyr polis茂au benderfynu pa rywogaethau sydd fwyaf gwerthfawr, i ecosystemau ac i bobl, fel ei gilydd. Mae llwyddiant rhaglenni cadwraeth yn dibynnu nid yn unig ar ddealltwriaeth wyddonol o werth gwahanol rywogaethau m么r, ond hefyd ar y gwerth y mae cymdeithas yn ei chrynswth yn ei roi ar y rhywogaethau hyn. Yn gyffredinol, credir bod y duedd tuag at rywogaethau adnabyddus a charismataidd, megis mamaliaid ac adar, yn gwneud rhywogaethau llai adnabyddus yn fregus.鈥�
Gan weithio fel rhan o rwydwaith o fewn yr Undeb Ewropeaidd a gyllidwyd gan y Comisiwn Ewropeaidd, bu鈥檙 ymchwilwyr yn ceisio canfod a oedd aelodau鈥檙 cyhoedd yn rhoi gwerth cyfartal ar rywogaethau ar draws Ewrop. Dewisasant gynnal eu harolwg mewn tri lleoliad arfordirol, sef Ynysoedd yr A莽ores, Portiwgal, Ynysoedd Sili, DU a Gwlff Gdansk, Gwlad Pwyl.
Cynhaliwyd cyfweliadau wyneb-yn-wyneb 芒 chyfanswm o 1,502 o bobl. Cafodd pob cyfranogwr weld casgliad o ddelweddau yn cynrychioli pob gr诺p o rywogaethau, a oedd yn cynnwys rhywogaethau a oedd yn lleol yn eu rhanbarth. Gofynnwyd iddynt pa mor fodlon oeddent i dalu am gadwraeth ar gyfer gwahanol rywogaethau, ar sail taliad unigryw damcaniaethol i 鈥榶mddiriedolaeth gadwraeth鈥�. Bu鈥檙 ymchwilwyr hefyd yn asesu lefel cyffredinol dealltwriaeth y cyfranogwyr o fioamrywiaeth.
O鈥檙 cyfweliadau hyn, roedd yr ymchwilwyr yn gallu canfod gwahaniaethau eithaf arwyddocaol yn y modd yr oedd pobl o鈥檙 gwledydd hyn yn gwerthfawrogi mamaliaid, pysgod, adar, alg芒u ac anifeiliaid di-asgwrn-cefn. Er enghraifft, roedd cyfranogwyr yn Ynysoedd yr A莽ores yn prisio pysgod yn uwch na chyfranogwyr o Ynysoedd Sili, tra oedd y rheiny r Ynysoedd Sili yn rhoi pris uwch ar alg芒u na鈥檙 cyfranogwyr yn Ynysoedd yr A莽ores. Yng Ngwlff Gdansk, roedd dewisiadau鈥檔 fwy amlwg wrth ochr y gwledydd eraill, a mamaliaid yn cael eu gwerthfawrogi fwyaf, ac yna pysgod, adar, anifeiliaid di-asgwrn-cefn ac, yn olaf, alg芒u.
Yn gyffredinol, roedd y rhan fwyaf o鈥檙 cyfranogwyr yn ymwybodol o faterion cysylltiedig 芒 bioamrywiaeth ac yn fodlon talu i warchod bioamrywiaeth. Fodd bynnag, roedd y gwahaniaethau a gafwyd rhwng y gwledydd yn awgrymu bod cysylltiadau pobl 芒 rhywogaethau penodol yn eu rhanbarthau eu hunain yn dylanwadu ar eu dewisiadau cadwraethol. Er enghraifft, yn Ynysoedd yr A莽ores, mae sgwba-blymio a physgota yn weithgareddau pwysig, o safbwynt economaidd a diwylliannol, fel ei gilydd. Gallai hyn beri i drigolion lleol osod gwerth uwch ar bysgod.
Meddai鈥檙 Athro Kaiser: 鈥淵n 么l ein hymchwil, ceir tystiolaeth glir o alw cymdeithasol am warchod bioamrywiaeth y m么r yn Ewrop. Er bod gwerth uchel bob amser yn cael ei roi ar famaliaid y m么r, nid oeddent yn cael eu prisio gymaint yn uwch na rhywogaethau eraill ag yr oeddem wedi disgwyl. Rydym yn awgrymu bod y cyhoedd yn dod yn fwy ymwybodol o鈥檙 angen i warchod bioamrywiaeth ar draws amrywiaeth eang o rywogaethau. Fodd bynnag, dylai polis茂au cadwraethol effeithiol fod yn gyson 芒 daliadau a gwerthoedd cymdeithasol, sy鈥檔 amrywio o wlad i wlad.
Dyddiad cyhoeddi: 11 Gorffennaf 2012