Dylid canfod 鈥榚dau aur鈥� i gefnogi economi鈥檙 rhanbarth
Mae un o brif ganfyddiadau ar economi gogledd Cymru yn awgrymu bod rhan-ddeiliaid mewn economi鈥檙 rhanbarth yn ceisio sicrhau bod 鈥榚dau aur鈥� yn rhedeg drwy鈥檙 gadwyn gyflenwi er mwyn galluogi i gwmn茂au bach lleol gael budd o gyfleoedd economaidd sy鈥檔 dod mewn i鈥檙 rhanbarth.
Mae鈥檙 adroddiad hefyd yn nodi bod gan Lywodraeth Cymru gyfle, drwy鈥檙 potensial i gael pwerau datganoledig ar reolau caffael, i sicrhau swyddi o ansawdd a thelerau ac amodau gwaith o ansawdd i weithwyr ar brojectau mewnfuddsoddiadau.
Dr Alexandra Plows, o Ysgol Gwyddorau Cymdeithas Prifysgol 黑料不打烊 yw awdur yr astudiaeth gwmpasu a gyflwynwyd i gyfarfod diweddar Pwyllgor Seilwaith a Sgiliau鈥檙 Cynulliad Cenedlaethol. Mae鈥檙 gwaith hwn, gyda Gwasanaeth Ymchwil y Cynulliad Cenedlaethol yn ychwanegu at y sylfaen dystiolaeth sydd ar gael i aelodau鈥檙 Cynulliad, i hwyluso鈥檜 gwaith craffu ar ymdriniaeth Llywodraeth Cymru o ddatblygu economi gogledd Cymru.
Mae Dr Plows yn un o ddau academydd, y ddwy o Brifysgol 黑料不打烊, sy鈥檔 rhan o broject peilot i rannu eu harbenigedd gyda Gwasanaeth Ymchwil y Cynulliad o dan Gymrodoriaeth Academaidd newydd sy鈥檔 cael ei threialu gan y Cynulliad Cenedlaethol.
Roedd Dr Alexandra Plows yn awyddus i dreiddio o dan yr wyneb i ymchwilio i鈥檙 heriau economaidd sy鈥檔 wynebu gogledd Cymru, yn enwedig Cynllun arfaethedig Twf Gogledd Cymru. Bu鈥檔 cyfweld nifer o ran-ddeiliaid i edrych ar syniadau am ymdriniaethau economaidd amgen, a fyddai鈥檔 gweddu, gyda鈥檙 nod o wella economi gogledd Cymru.
Meddai Dr Plows:
鈥淲edi holi barn a beirniadaethau sy鈥檔 aml 鈥榦 dan y radar鈥�, mae argymhellion eraill gen i yn cynnwys agenda 鈥榶mchwil gweithredol鈥� benodol i lenwi bylchau yn ein gwybodaeth, yn enwedig mewn perthynas 芒 busnesau bach iawn a鈥檙 hunangyflogedig. Mae dwy ran o dair o weithwyr gogledd Cymru鈥檔 disgyn i mewn i鈥檙 gr诺p pwysig hwn. Mae angen rhagor o wybodaeth am ba fusnesau sydd yno, beth maent eu hangen, sut gallent dyfu i gwrdd 芒 chyfleoedd a gynigir gan Gynllun Twf Gogledd Cymru; ac a oes angen polis茂au eraill er mwyn cynnal y busnesau y tu allan i鈥檙 Cynllun Twf.
Rydym hefyd angen sicrhau bod yr holl bolis茂au a mentrau yn dod 芒 buddiannau鈥檔 i鈥檙 holl ranbarth. Byddai hyn yn ymateb i鈥檙 consyrn a leisiwyd, sef ei bod yn aneglur a fyddai mentrau鈥檙 Cynllun Twf fel y mae ar hyn o bryd yn dod 芒 buddiannau wedi eu rhannu鈥檔 gyfartal ar draws y rhanbarth; mae鈥檔 bosib y bydd y gogledd ddwyrain yn cael mwy o fudd na gogledd orllewin Cymru.鈥�
Mae Dr Plows hefyd yn tynnu sylw at y ffaith fod cynlluniau ar raddfa fawr yn ddibynnol ar ffactorau allanol fel newid yn y farchnad; mae gohirio ar rai mentrau eisoes wedi effeithio ar gynlluniau gan ran-ddeiliaid i ddatblygu ymateb o ochr y darparwyr, i gyfleoedd ar yr ochr galw sydd i ddod.
Ychwanegodd Dr Plows:
鈥淢ae sawl rhan-ddeiliad wedi nodi ei fod hefyd yn bwysig canolbwyntio ar ddatblygu swyddi o ansawdd yn y sectorau sy鈥檔 sail i farchnad lafur y rhanbarth, fel gofal, twristiaeth ac amaeth. Mae鈥檔 bwysig datblygu swyddi o ansawdd yn y sectorau a ddisgrifiwyd fel sylfaenol i鈥檙 economi.鈥�
Bydd Dr Plows hefyd yn cyd-ysgrifennu gyda鈥檙 Cynulliad Cenedlaethol, er mwyn rhannu a thrafod rhai o鈥檙 syniadau hyn yn ehangach.
Cyllidir y Cynllun Peilot gan Gyfrif Cyflymu Effaith ESRC Prifysgol 黑料不打烊.
Dyddiad cyhoeddi: 7 Gorffennaf 2017