Enillydd Gwobr Nobel yn rhoi Darlith Gyhoeddus
Nid oes yr un pwnc mwy dadleuol a phwysig na 鈥淐hynhesu Byd-Eang鈥 a gwahoddwyd un o wyddonwyr mwyaf blaenllaw Cymru i draddodi Darlith Flynyddol y Gaplaniaeth ar 鈥淕od, Science and Global Warming".
Bydd Syr John Houghton, CBE FLSW FRS, aelod o鈥檙 IPCC (Panel Rhynglywodraethol ar Newid yn yr Hinsawdd), ac enillydd Gwobr Heddwch Nobel yn 2007, yn traddodi鈥檙 ddarlith nos Fercher Tachwedd 24 am 7:00pm ym Mhrif Ddarlithfa鈥檙 Celfyddydau Prifysgol 黑料不打烊.
Syr John Houghton yn y Brifysgol yn ddiweddar.
Bydd y ddarlith gyffrous hon yn agor cyfres newydd o Ddarlith Flynyddol y Gaplaniaeth, lle gwahoddir academyddion blaenllaw i ystyried y rhyngwyneb rhwng crefydd a phynciau llosg cyfoes.
Mae Syr John Houghton yn ffigwr allweddol bwysig mewn cylchoedd gwyddonol ers nifer o ddegawdau bellach. Cafodd ei addysg yn Ysgol Ramadeg y Rhyl ac yn Rhydychen lle daeth yn y pen draw yn Athro Ffiseg yr Atmosffer. Bu鈥檔 Brif Weithredwr Swyddfa鈥檙 Met o 1983 hyd 1991 ond yn rhinwedd ei swydd fel Cadeirydd yr IPPC y daeth i amlygrwydd yn y newyddion. Gellir dadlau mai hwn yw鈥檙 gweithgor gwyddonol pwysicaf yn y blynyddoedd diwethaf ac wrth gwrs mae wedi bod yn destun sawl dadl.
Mae rhybuddion Syr John yn ddigyfaddawd ac yn ddiflewyn ar dafod, ac un o鈥檌 ddyfyniadau enwocaf yw 鈥渕ae effeithiau cynhesu byd eang yn gyfryw fel nad ydw i鈥檔 petruso o gwbl rhag ei ddisgrifio fel 鈥榓rf dinistr torfol鈥. Am y cenedlaethau i ddod y mae ei bryder. 鈥淓in plant a鈥檔 hwyrion fydd yn profi effeithiau newid yn yr hinsawdd鈥 meddai. 鈥淐ofiaf yn 1990 pan gyhoeddwyd adroddiad cyntaf yr IPCC. Dangosodd y Prif Weinidog, Margaret Thatcher, gryn ddiddordeb鈥ofynnodd un o weinidogion y cabinet i mi, 鈥淧ryd bydd hyn i gyd yn digwydd?鈥 Atebais y gallem ddisgwyl gweld rhai effeithiau difrifol ymhen 20 neu 30 o flynyddoedd. 鈥淥鈥 meddai, 鈥渕ae hynny鈥檔 iawn, bydda i wedi mynd erbyn hynny.鈥 Ond fydd ei blant a鈥檌 wyrion ddim wedi mynd. Mae Cristnogion a phobl grefyddol eraill yn credu ein bod ni wedi ein gosod ar y ddaear i edrych ar ei h么l. Nid i ni yn unig mae鈥檙 greadigaeth yn bwysig, credwn ei bod yn bwysig i Dduw hefyd a bod gan weddill y greadigaeth ei phwysigrwydd ei hun鈥ydym yn dinistrio coedwigoedd, coedwigoedd pwysig. Wrth s么n amdanom 鈥榥i鈥 rydw i鈥檔 cyfeirio at yr hil ddynol yr ydym yn rhan ohoni. Rydym yn rhan o鈥檙 dinistrio, rydym yn gadael iddo ddigwydd, a dweud y gwir mae鈥檔 ein gwneud ni鈥檔 gyfoethocach. Mae angen i ni gymryd ein cyfrifoldeb fel 鈥済arddwyr鈥 yn fwy o ddifri.
Mae Syr John wedi ymddeol i Aberdyfi, lle mae鈥檔 henadur yn ei Eglwys Bresbyteraidd leol. Mae ei ffydd yn nodwedd amlwg o鈥檌 safbwyntiau a鈥檌 waith ysgrifenedig, ac mae鈥檔 gyfforddus yn dadlau ar gwestiynau megis tarddiad y bydysawd neu arwyddoc芒d ymwybyddiaeth pobl.
Mae Caplan Bedyddwyr Prifysgol 黑料不打烊, y Parch. Peter Cousins, wrth ei fodd bod ffigwr mor amlwg yn dod i draddodi Darlith Flynyddol gyntaf y Gaplaniaeth. 鈥 Does yna鈥檙 un ddadl bwysicach na Chynhesu Byd-Eang鈥 meddai 鈥 鈥 A does yr un gwyddonydd ym Mhrydain sy鈥檔 fwy cymwys i siarad amdano. Bydd ei ddarlith yn amlygu nid yn unig ei dreiddgarwch a鈥檌 brofiad fel Ffisegydd yr Atmosffer, ond ei natur gynnes ac ysbrydol fel Cristion o argyhoeddiad.鈥
Dyddiad cyhoeddi: 12 Tachwedd 2010