Gwaith gan gemegwyr ym Mhrifysgol 黑料不打烊 yn gam tuag at ddatblygu technoleg i achub bywydau
Mae a gyhoeddwyd yn ddiweddar yn amlinellu canlyniadau project ymchwil a gyllidwyd gan Lywodraeth Cymru sy'n dod 芒 diagnosis cyflym a hawdd o'r dici芒u (TB) gam yn nes.
Mae'r dici芒u yn un o glefydau mwyaf marwol y byd. Dim ond dwy flynedd yn 么l, heintiwyd 10.4 miliwn o bobl ledled y byd 芒'r dici芒u a chafwyd 1.8 miliwn o farwolaethau cysylltiedig 芒'r dici芒u. Yn 2015, roedd 35% o'r marwolaethau o ganlyniad i HIV oherwydd cyd-heintiad 芒'r dici芒u.
Mae cemegwyr ym Mhrifysgol 黑料不打烊 wedi bod yn gweithio i ddatblygu citiau diagnosis cyflym a hawdd a all roi canlyniad ar unwaith (ar hyn o bryd anfonir samplau o waed i labordy, sy'n broses lawer rhy hir).
Maent wedi bod yn creu set o foleciwlau unigryw a ddefnyddir i roi 鈥榦lion bysedd鈥� o bresenoldeb y dici芒u mewn sampl o waed. Mae'r papur yn amlinellu dull newydd o roi diagnosis cyflym o TB, datblygiad gwyddonol a allai achub bywydau.
Dywedodd Dr Juma鈥檃 Al-Dulayymi, sy'n arwain y gwaith cemeg synthetig: 鈥�Mae'r canlyniadau hyn yn awgrymu bod cyfle gwirioneddol i'n gwaith cemeg craidd gyfrannu at allu canfod y dici芒u yn gyflym. Mae gweld y potensial o achub bywydau yn gwneud i ni deimlo bod yr holl waith a wnaethom yn creu'r moleciwlau wedi bod yn werth chweil."
Dywedodd Dr Chris Gwenin sy'n arwain y project diagnostig: "Mae'r project hwn yn ddechreuad rhagorol, y cam nesaf yw rhoi'r dechneg newydd ar brawf gydag ystod ehangach o samplau; rydym yn gweithio'n galed i helpu i ddod 芒 phrawf TB newydd a dibynadwy i'r farchnad."
Mae yna lawer o wyddoniaeth gymhleth tu 么l i unrhyw git prawf gan fod yn rhaid iddo fod wedi ei brofi ac yn gadarn - cymerodd flynyddoedd cyn i gitiau prawf beichiogrwydd ddod yn rhywbeth y gellid eu defnyddio gartref.
Er mwyn datblygu technoleg ddiagnostig y dici芒u i bwynt lle y gellir ei ddilysu i'w ddefnyddio yn y maes, mae Prifysgol 黑料不打烊 wedi sefydlu "cwmni deillio", Diagnostig. Dywedodd yr Athro Mark Baird, sy'n gyfarwyddwr y cwmni: 鈥�Mae gan y dull newydd hwn a'r dechnoleg botensial cyffrous ar gyfer iechyd dynol ac iechyd anifeiliaid.鈥�
Meddai'r Diprwy Is Ganghellor dros Ymchwil, yr Athro Jo Rycroft Malone: "Mae'r gwaith hwn yn enghraifft o wyddoniaeth gyda'r gorau yn y byd yn cael ei chynnal ym Mhrifysgol 黑料不打烊. Mae'r hyn a gyflawnwyd gan Diagnostig yn amlygu ein huchelgais i greu mwy o gwmn茂au deillio mewn partneriaeth 芒 M-SParc, y parc gwyddoniaeth newydd ar Ynys M么n. Mae cyfuno gwyddoniaeth ac arloesi fel hyn yn cyfrannu at dwf economaidd Gogledd Cymru.
Manylion y papur a gyhoeddwyd yn y cyfnodolyn gwyddonol PLOS:
鈥淣ew synthetic lipid antigens for rapid serological diagnosis of tuberculosis鈥�
Dyddiad cyhoeddi: 18 Awst 2017