Gwobrwyo datblygu Economi Werdd
Mae pedwar cwmni lleol sydd wedi bod yn canolbwyntio ar gynaladwyedd eu busnesau wedi ennill gwobrwyon gan Brifysgol 黑料不打烊.
Dewiswyd y pedwar cwmni buddugol o blith dros 300 o fusnesau, asiantaethau a mentrau cymdeithasol yng Nghymru a fu鈥檔 cymryd rhan mewn project i ddatblygu economi werdd gynaliadwy yng Nghymru ac Iwerddon.
Rheolwyd project GIFT (The Green Innovation Future Technologies Project), gan Brifysgol 黑料不打烊, ac mae wedi galluogi busnesau bychain i wneud camau mawr tuag at gynaliadwyedd drwy uwchraddio sgiliau eu staff a rhannu ymarfer gorau.
Mae鈥檙 project tair blynedd arloesol rhwng Prifysgol 黑料不打烊, Waterford Institute of Technology a Choleg Prifysgol Dulyn bellach yn tynnu at y terfyn gan ddathlu llwyddiant y rhai a gymerodd ran ynddo. Gwahoddwyd pob cwmni a mudiad sydd wedi cymryd rhan mewn gweithdai, cyrsiau a rhwydweithio i ddigwyddiad i nodi diwedd y project, ond hefyd i ddathlu twf yr economi werdd.
Dywedodd Stuart Bond, rheolwr y project, bod y rhwydwaith wedi bod yn un arbennig o ddefnyddiol a grymus ac y bydd, gobeithio, yn arwain at gysylltiadau a datblygiadau pellach.
Meddai Dr Joe Revetz o鈥檙 Centre for Urban Resilience and Energy, a oedd yn brif siaradwr yn y digwyddiad:
鈥淢ae angen i ni ymateb yn gadarn i newid hinsawdd a鈥檙 prinhau a welir mewn adnoddau byd-eang. Mae angen i ni feddwl yn ddwys a chanfod ffyrdd i gymunedau busnes barhau i ddatblygu a thyfu mewn amrywiol ffyrdd. Mae busnesau bychain fel y rhai sy鈥檔 ffurfio鈥檙 Rhwydwaith Arloesi Gwyrdd yn allweddol bwysig yn hyn o beth ac mae鈥檙 project yma, a dderbyniodd gyllid Ewropeaidd, wedi bod yn un cyfrwng i helpu鈥檙 busnesau hyn. Mae鈥檔 allweddol bwysig nad yw pethau鈥檔 stopio yma. Mae yna broject Ewropeaidd newydd, y Common Assessment for Sustainability Innovation, a ddechreuodd yn 2014, gan greu llyfrgell o enghreifftiau ac edrych ar ffyrdd o ymestyn y syniadau hyn o fusnesau bychain a chanolig i gwmn茂au mwy.鈥�
Cyflwynwyd pedair gwobr yng Nghymru a phedair yn Iwerddon i gwmn茂au, unigolion neu sefydliadau y teimlai鈥檙 project oedd wedi ymgorffori agweddau craidd yr economi werdd 鈥� defnyddio adnoddau鈥檔 effeithlon, carbon isel a chynhwysiad cymdeithasol.
Y pedwar enillydd oedd Datblygiadau Egni Gwledig (DEG); Mark Edwards, darparwr llety i ymwelwyr; Malcolm Innes a Mr a Mrs Whitehead o Bryn Elltyd Eco Guest House.
Derbyniodd DEG Wobr Arloesi Cynaliadwy. Cwmni Budd Cymunedol newydd yw DEG ac fe鈥檌 sefydlwyd er mwyn hybu ynni cymunedol cynaliadwy ar draws Gwynedd, Conwy a M么n.
Dywedodd Stuart Bond, rheolwr project GIFT, ar ran y pwyllgor gwobrwyo:
鈥淩oedd dewis un cwmni ar gyfer hyn ac ar gyfer yr holl wobrau yn her, ond mae DEG wedi cwmpasu nifer o feysydd allweddol, gan gysylltu鈥檙 gymuned, ynni a chyllid. Mae ffordd arloesol DEG o weithio gyda chymunedau er mwyn cynyddu sgiliau grwpiau lleol yn sicrhau bod budd projectau ynni adnewyddadwy yn aros o fewn y cymunedau hynny y maent yn eu cefnogi.鈥�
Wrth dderbyn y wobr, dywedodd Grant Peisley, Cyfarwyddwr DEG:
鈥淢ae bod yn rhan o rwydwaith GIFT wedi ein helpu ni i dyfu ein rhwydwaith a datblygu ein brand. Mae鈥檙 cysylltiadau yr ydym wedi鈥檜 creu wedi鈥檔 cynorthwyo yn ein gwaith i gadw buddiannau ein treftadaeth naturiol yn lleol.鈥�
Cyflwynwyd y Wobr Technolegau Cynaliadwy i Celia a John Whitehead, perchnogion Bryn Elltyd, llety gwely a brecwast 鈥楨co鈥� gynaliadwy ym Mlaenau Ffestiniog, sydd yn cael ei holl ynni o ffynonellau adnewyddadwy.
Meddai Stuart Bond:
鈥淢ae gan John a Celia fusnes bychan sydd yn gwneud gwahaniaeth mawr, gan dorri tir newydd gyda鈥檜 hagwedd arloesol at dechnolegau cynaliadwy. Nid oes arnynt ofn gwaith caled ac maent wedi gwneud llawer o鈥檙 gwaith ar y gwesty eu hunain. Maent yn cystadlu鈥檔 rheolaidd yn erbyn cadwynau gwestai mawrion fel y Savoy a Best Western am wobrau cenedlaethol ar sail eu dulliau arloesol a dyfal o weithredu yn unol 芒鈥檜 daliadau.
Meddai John Whitehead: 鈥淢ae GIFT wedi helpu Cymru i ystyried problem cynaladwyedd. Fel busnes bychan iawn, ond gwyrdd iawn, sy鈥檔 defnyddio ynni adnewyddol, mae cyhoeddi ein neges yn broblem. Nid yw鈥檙 rhan fwyaf o sefydliadau cynllun gwyrdd yn rhoi cyhoeddusrwydd neu rannu ymarfer da os nad ydynt wedi cynorthwyo busnes yn uniongyrchol ar eu taith i fod yn fusnes mwy cynaliadwy. Mae GIFT yn wahanol. Maent yn dathlu llwyddiant lle bynnag y bo. Mae鈥檔 rhaid eu llongyfarch am hyn.鈥�
Mark Edwards o Bryn Bella Guest House ym Metws y Coed dderbyniodd y Wobr Twristiaeth Gynaliadwy. Mae鈥檙 busnes gwely a brecwast wedi mabwysiadu technolegau a dulliau gweithredu cynaliadwy.
Meddai Stuart Bond:
鈥淢ae Mark wedi bod yn ymgyrchwr diflino dros dwristiaeth werdd, ynni gwyrdd a nifer o agweddau eraill ar yr economi werdd. Mae Bryn Bella yn rhoi esiampl dda yn y modd y maent yn cydweithio efo busnesau eraill i ddarparu profiad gwyliau cynaliadwy sy鈥檔 gwneud pob ymdrech i ddiogelu鈥檙 amgylchedd. 鈥�
Yn 么l Mark Edwards:
鈥淢ae鈥檙 ffaith fod Rhwydwaith GIFT wedi mynd 芒 ni y tu hwnt i Gymru wedi bod o fudd mawr, ac wedi agor drysau i ni rwydweithio, rhannu profiadau ac edrych o safbwynt gwahanol ar y problemau sy鈥檔 ein hwynebu. Mae鈥檙 weithred syml o ddod 芒 busnesau gwahanol o wledydd gwahanol at ei gilydd wedi dangos i ni pa mor wahanol ydym, ond eto pa mor debyg yw ein hanghenion o ran sicrhau model busnes cynaliadwy. Allwn ni ddim meddwl am unrhyw fforwm rhwydwaith arall lle gallem gael cyfle i gyfarfod uwch swyddogion un o dirfeddianwyr mwyaf y wlad i drafod manteision Pympiau Ffynonellau Gwres o鈥檙 M么r ac yna siarad efo ffermwr ym mynyddoedd Eryri sydd ar fin gosod system trydan d诺r. Mae pawb rydym wedi cyfarfod 芒 hwy drwy GIFT wedi dod 芒 rhywbeth gerbron ac wedi cael swmp sylweddol o wybodaeth na fyddai wedi bod yn hawdd ei chael yn unman arall.鈥�
Cyflwynwyd gwobr 'Adnoddau Cynaliadwy' i Malcolm Innes, o Fangor, am Compodular, sef system ynni o gompost.
Meddai Stuart Bond: 鈥淢ae Malcolm Innes yn arloeswr penigamp, ac mae wedi bod yn gweithio ar y system wych hon lle gellwch greu gwres y gellir ei ddefnyddio o gompost a pharhau i ddefnyddio'r compost yn y pen draw. Mae Malcolm Innes wedi gwneud cyfraniad neilltuol i reoli adnoddau cynaliadwy, gan ddatblygu mwy ar syniadau a ddatblygwyd yn y 60au a'r 70au, a'u troi'n fusnes hyfyw a masnachol.鈥�
Wrth dderbyn y wobr, dywedodd Malcolm Innes:
鈥淢ae hi wedi bod yn bleser mawr ymwneud 芒'r project GIFT dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf 鈥� rydym ni wedi dysgu cymaint drwy'r bobl yr ydyn ni wedi'u cyfarfod. Rydw i wedi sylweddoli pa mor ddibynnol yr ydan ni ar y pwerau naturiol. Mae hi mor bwysig i ni ddod 芒'n syniadau at ei gilydd, ac fe roddodd y project gyfle i wneud hynny鈥�
Meddai Dr Gareth Griffiths, o Ysgol Busnes y Brifysgol, a fu鈥檔 arwain y project amlddisgyblaethol:
鈥淯n elfen bwysig o鈥檙 project oedd creu fforwm i bobl rannu syniadau da ac arfer da drwy Rwydwaith Arloesi Gwyrdd. Gall gweld eraill yn mabwysiadu technolegau newydd roi鈥檙 hyder i bobl symud ymlaen gyda鈥檜 busnesau eu hunain. Mae鈥檙 enillwyr yma wedi dangos sut mae mabwysiadu technolegau cynaliadwy wedi cynorthwyo鈥檙 unigolion a鈥檙 sefydliadau i 鈥榳yrddio鈥� eu busnes a chael mynediad i farchnadoedd newydd.鈥�
Derbyniodd GIFT gyllid o 鈧�2.3 miliwn o Gronfa Datblygu Ranbarthol Ewrop (ERDF) drwy raglen Interreg IVA. Mae project GIFT a鈥檙 Rhwydwaith Arloesi Gwyrdd wedi canolbwyntio ar hybu datblygu cynaliadwy ym meysydd yr economi werdd, twristiaeth werdd, rheoli gwastraff a thechnoleg werdd.
Dyddiad cyhoeddi: 15 Hydref 2014