G诺yl Hanes yn dod i Fangor

Bydd yr hanesydd Prydeinig-Nigeriaidd, David Olusoga, yn dechrau'r 糯yl am 10a.m. ddydd Gwener, 25 Hydref gyda sgwrs dan y teitl Slavery, Empire and Historical Amnesia.Bydd yr hanesydd Prydeinig-Nigeriaidd, David Olusoga, yn dechrau'r 糯yl am 10a.m. ddydd Gwener, 25 Hydref gyda sgwrs dan y teitl Slavery, Empire and Historical Amnesia.Bydd yr haneswyr blaenllaw David Starkey, Lucy Worsley, David Olusoga a Trevor Fishlock a welir yn rheolaidd ar y teledu yn ymuno ag arbenigwyr o Brifysgol 黑料不打烊 ac o ledled y DU i gymryd rhan yn yr gyntaf a gynhelir ym Mangor ar 25 a 26  Hydref 2019.

Mae 黑料不打烊, gyda'r Eglwys Gadeiriol hanesyddol a'r dirwedd sy'n cynnwys diwydiannau, cestyll a thai gwledig yn lleoliad addas ar gyfer yr 诺yl hanes hon, a fwriedir fel digwyddiad cymunedol, gydag arddangosfeydd yn ogystal 芒 chyfle i brynu llyfrau ac awduron yn llofnodi eu llyfrau.

Trwy gyfrwng straeon am unigolion, digwyddiadau a chorfforaethau, gobeithir y bydd y rhaglen yn dangos y cysylltiad rhwng y pedair gwlad yn y Deyrnas Unedig. Bydd yr Athro David Olusoga OBE, darlledwr, awdur a gwneuthurwr ffilmiau sydd wedi ennill gwobr BAFTA, yn dechrau'r 诺yl am 10am ddydd Gwener 25 gyda sgwrs dan y teitl Slavery, Empire and Historical Amnesia. Bydd yr hanesydd lleol, Dr Marian Gwyn, yn dilyn gyda: "Wales and Slavery - Re-knowing and Re-telling".

Defnyddiwyd llechi o chwareli Gwynedd ar doeau'r byd fel dywed y slogan, gan  drawsnewid y dirwedd, newid ffordd o fyw nifer o bobl ac arwain at rai yn gwneud eu ffortiwn. Bydd arbenigwyr sy'n gysylltiedig 芒 hyrwyddo'r cais am statws Treftadaeth y Byd UNESCO ar gyfer y dirwedd hon hefyd yn s么n am yr elfennau byd-eang eraill a ddeilliodd o'r diwydiant hwn. Un ohonynt yw'r rheilffyrdd treftadaeth sy'n rhoi llawer o foddhad i ni heddiw.

Bydd yr 诺yl yn adrodd stor茂au am frenhinoedd, breninesau a milwyr; gwrthryfelwyr, diwygwyr a goresgynwyr. Maent i gyd wedi gadael eu h么l ar y llwyfan cenedlaethol a rhyngwladol. Bydd John Keay o Argyll yn disgrifio sut y cafodd Everest, y mynydd uchaf yn y byd,  ei enwi ar 么l Cymro o Grucywel. Bydd yr Athro Chris Williams o Gorc yn siarad am y diwygiwr cymdeithasol, Robert Owen, o'r Drenewydd, a aeth 芒'i neges iwtopaidd i'r Alban, yr UDA ac Iwerddon, a sefydlu'r mudiad Cydweithredol.

Bydd Trevor Fishlock yn adrodd stori dwymgalon am ddyngarwch a dewrder y chwiorydd Davies swil a chyfoethog o Landinam, a gyflwynodd gasgliad hyfryd o baentiadau yn rhodd i bobl Cymru.

Yn Henry VIII: The First Brexiteer? bydd David Starkey yn tynnu ar ei wybodaeth unigryw o deyrnasiad Harri i amlygu sawl cymhariaeth 芒 sefyllfa Brexit rydym yn ei chanol y dyddiau hyn. Yn Henry VIII: The First Brexiteer? bydd David Starkey yn tynnu ar ei wybodaeth unigryw o deyrnasiad Harri i amlygu sawl cymhariaeth 芒 sefyllfa Brexit rydym yn ei chanol y dyddiau hyn. Archwilir pennod dywyll mewn hanes gan Richard Suggett yn 'The Witches of Wales'; pan gafodd gwrachod eu herlid yn ystod cyfnod cythryblus yr unfed ganrif ar bymtheg a'r ail ganrif ar bymtheg ym Mhrydain.

Bydd Ardalydd cyntaf M么n, a oedd yn un o arwyr Waterloo, ac mae'r golofn goffa iddo yn rhan gyfarwydd o'r tirlun ers 1860, yn destun sgwrs dan arweiniad Arglwydd M么n, 8fed Ardalydd M么n.

Bydd panel o arbenigwyr yn trafod  鈥�Welsh Princes: from Owain Gwynedd to Owen Glynd诺谤鈥� yn lleoliad priodol Eglwys Gadeiriol 黑料不打烊, oherwydd yno y claddwyd  Owain Gwynedd  yn 1170 a llosgwyd yr adeilad gan Owain Glynd诺r. Cewch wybod beth oedd gan feirdd Cymru yn ogystal 芒 Shakespeare i ddweud am hyn.

Bydd yr Athro David Starkey CBE, hanesydd cyfansoddiadol, awdur nifer o lyfrau a chyflwynydd rhaglenni teledu a radio, yn siarad gyda鈥檙 nos ar 25 Hydref am Harri VIII: The First Brexiteer? Gan ddefnyddio ei wybodaeth unigryw am y dyn a'i deyrnasiad, bydd yn archwilio'r tebygrwydd 芒 nifer o sefyllfaoedd heddiw. Disgwylir yn eiddgar am sgwrs ac ymweliad yr Athro Starkey oherwydd y cysylltiadau cryf sydd rhwng y Tuduriaid a'r ardal hon yng ngogledd Cymru. Roedd hen daid Harri'r Wythfed yn hanu o Ynys M么n ac roedd llawer o'i berthnasau gwaed yn berchnogion amlwg ar dir a thai gwledig yn yr ardal hon.

Caiff y cynulleidfaoedd hefyd glywed am yr archwilio diweddaraf a'r gwaith sydd ar y gweill wrth i Leona Huey a Dr Gary Robinson wneud darganfyddiadau am Wersyll Garchar Fron Goch o gyfnod gwrthryfel y Pasg ym 1916, a drawsnewidiodd hanes Iwerddon.

Mae Edward I yn ffigwr y mae llawer yn ei gas谩u yn yr ardal hon. Adeiladodd gestyll ar 么l goresgyn Cymru, ac roedd nifer o'u weithredoedd tywyll yn cynnwys gwahardd Iddewon o deyrnas Lloegr ym 1290. Serch hynny, yn 么l yr Athro Nathan Abrams dychwelodd Iddewon i Brydain yn ddiweddarach, fel y gwelir yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg pan sefydlwyd y cwmni hynod lwyddiannus Wartski, ym Mangor yn gyntaf ac yna yn Llundain. Nhw, fel y mae rhai yn gwybod, a wnaeth y fodrwy briodas o aur Cymru ar gyfer y Tywysog William yn 2011.

Os ydych eisiau gwybod 鈥�What have the Normans ever done for us鈥� dewch i wrando ar  Dr Mark Hagger  ddydd Sadwrn 26 Hydref.

BYn ei darlith, bydd Lucy Worsley yn ein gwahodd i edrych ar yr hyn rydym yn meddwl ein bod yn ei wybod am y Frenhines Fictoria, : Hawlfraint Lun: Historic Royal Palaces, Bloomsbury, Ben TurnerYn ei darlith, bydd Lucy Worsley yn ein gwahodd i edrych ar yr hyn rydym yn meddwl ein bod yn ei wybod am y Frenhines Fictoria, : Hawlfraint Lun: Historic Royal Palaces, Bloomsbury, Ben Turnerydd yr 诺yl yn gorffen ddydd Sadwrn 26 Hydref gyda darlith gyda'r nos gan Lucy Worsley OBE ar Queen Victoria - Daughter, Wife, Mother and Widow. Bydd  yn ein gwahodd i edrych ar yr hyn rydym yn meddwl ein bod yn ei wybod am y Frenhines Fictoria, gan edrych ar fywyd, palasau, a chyfnod lliwgar a chyfoethog y ddynes hon a fu'n teyrnasu dros chwarter y byd. Mae Lucy Worsley OBE yn Gyd-Brif Guradur Palasau Brenhinol Hanesyddol ac yn gyflwynydd rhaglenni hanesyddol felThe First Georgians: The German Kings Who Made Britain, and Six Wives with Lucy Worsley. Ar yr un pryd, bydd Amgueddfa Storiel yn arddangos eu casgliad Fictoraidd: Ffrog y Frenhines Fictoria, ei chap a dol Gymreig a roddwyd iddi yn ystod ei hymweliad a mwy.

Noddir yr 诺yl, a drefnir gan Ysgol Hanes, Athroniaeth a Gwyddorau Cymdeithas Prifysgol 黑料不打烊 gan Mrs Raj Jones, Cymrawd er Anrhydedd y Brifysgol.

Meddai:  鈥淒ylai鈥檙 诺yl ddifyrru, hysbysu ac ysbrydoli pawb o bob oed a dylai pobl adael yn meddwl, doeddwn i ddim yn gwybod hynny鈥�.

Ychwanegodd, 鈥淗offwn ei wneud yn ddigwyddiad blynyddol. Nid oes lleoliad gwell ar gyfer digwyddiad o'r fath na鈥檙 lleoliad hyfryd hwn ar lannau'r Fenai ac mewn ardal sy'n gyforiog o hanes.鈥�

Gellir gweld rhaglen lawn yr 诺yl, a noddir yn hael gan Waddol Tom a Raj Parry Jones, yn fournations.bangor.ac.uk

I gofrestru, e-bostiwch fournations@bangor.ac.uk neu ffoniwch Swyddfa Docynnau Pontio: 01248 382828

Dyddiad cyhoeddi: 23 Medi 2019