Peidiwch 芒 gwneud camgymeriad!
Bydd athletwyr yn y Gemau Olympaidd yn ceisio perfformio i鈥檞 llawn botensial o dan lawer o bwysau yr haf yma. Bydd pob un yn ceisio ennill medal aur ac yn canolbwyntio ar beidio 芒 gwneud camgymeriadau. Ond mae ymchwilwyr yn Sefydliad Seicoleg Perfformiad El卯t ym Mhrifysgol 黑料不打烊 wedi dangos y bydd rhai perfformwyr yn debygol o wneud y camgymeriad maent yn ei ofni fwyaf.
Mae ymchwil yn Ysgol Gwyddorau Chwaraeon, Iechyd ac Ymarfer ym Mhrifysgol 黑料不打烊 wedi dangos yn gyson pan fo pobl o dan bwysau i berfformio'n dda, fel yn y Gemau Olympaidd, maent yn dueddol o wneud y camgymeriad maent yn ceisio ei osgoi. Er enghraifft, os yw rhedwr ar y bloc cychwyn dan bwysau yn dweud wrth ei hun, "beth bynnag wyt ti鈥檔 ei wneud, paid 芒 gadael y bloc cychwyn yn gynnar鈥� bydd yn eironig wedi paratoi ei chorff i adael y bloc yn gynnar ac yn cynyddu鈥檙 tebygolrwydd o adael y bloc cychwyn yn gynnar. Mae gwneud camgymeriad yr ydych yn canolbwyntio ar beidio ei wneud wedi cael ei adnabod gan ymchwilwyr ym Mhrifysgol 黑料不打烊 fel y Camgymeriad Eironig. Mae鈥檔 eironig oherwydd ei fod yn digwydd o ganlyniad i broses adborth sydd gan amlaf yn caniat谩u i ni weithio鈥檔 effeithiol pan nad ydym dan bwysau.
Mae鈥檙 ymchwil diweddaraf yn cadarnhau鈥檙 canfyddiad hwn mewn dwy ffordd ryfeddol. Yn gyntaf, nid yw athletwyr dan bwysau yn gwneud camgymeriadau ar hap, maent yn gwneud y camgymeriad penodol y maent yn ceisio ei osgoi (y camgymeriad eironig). Yn ail, mae athletwyr sy鈥檔 ceisio cuddio eu pryder am berfformio, er enghraifft, ceisio ymddangos yn ddidaro pan maent o dan bwysau yn fwy tebygol o ddioddef effeithiau perfformiad eironig.
Mae dwy ffordd o leihau鈥檙 tebygolrwydd o gyflawni鈥檙 camgymeriad eironig. Y cyntaf yw lleihau pryder a鈥檙 straen sy鈥檔 gysylltiedig; a鈥檙 ail yw defnyddio datganiadau cadarnhaol wrth baratoi ar gyfer y gystadleuaeth. Yn hytrach na meddwl 鈥榩aid 芒 tharo鈥檙 bel yn rhy fyr鈥�'; dylai鈥檙 golffiwr ganolbwyntio ar ganol y twll.
Er bod yr ymchwil hwn wedi gweld tystiolaeth bod y camgymeriad eironig yn digwydd mewn sawl math o chwaraeon fel hoci, p锚l-droed a golff, gall ddigwydd yn unrhyw le. Mae鈥檙 ymchwilwyr ym Mangor yn awr yn edrych ar beth mae pobl yn canolbwyntio arno pan maent yn gwneud camgymeriad eironig. Maent yn gwneud hyn trwy dracio symudiadau llygaid perfformwyr pan maent yn perfformio dan bwysau. Mae鈥檙 ymchwil cynnar yn awgrymu yr amherir ar allu perfformwyr i ganolbwyntio pan maent dan straen ond y cwestiwn yw: a yw鈥檔 cael ei amharu鈥檔 benodol tuag at y camgymeriad eironig?
Mae perthnasedd ymddygiad eironig a pherfformiad yn ymestyn tu hwnt i鈥檙 cae chwarae. Mae ymchwilwyr ym Mhrifysgol 黑料不打烊 wedi helpu rhieni i ddelio鈥檔 effeithiol gydag ymddygiad plant trwy newid sylwadau negyddol rhieni i fod yn ddatganiadau cadarnhaol. Gall rhieni sy鈥檔 poeni bod eu plant yn bwyta gormod o siocled gael effaith gadarnhaol trwy ofyn i'w plentyn i 鈥済ymryd afal鈥� yn hytrach na dweud wrthynt am 鈥渂eidio 芒 bwyta cymaint o siocled鈥�.
Eglura Dr Tim Woodman, Cyd-gyfarwyddwr IPEP:
Dr Tim Woodman, Cyd-gyfarwyddwr IPEP ((Institute for the Psychology of Elite Performance)鈥淕all camgymeriadau eironig ddigwydd i ddynion a merched dan bwysau ym myd chwaraeon. Mae鈥檔 rhaid i鈥檙 pethau rydych eisiau eu gwneud cael gofod cof gweithio yn eich ymennydd Gelwir hyn yn broses weithredu; mae鈥檙 broses hon yn gadael i ni ganolbwyntio ar beth rydym eisiau ei wneud ond mae'n gofyn am rywfaint o ymdrech ac mae'n rhaid i ni ganolbwyntio'n fwriadol ar wneud y pethau hyn (e.e., anelu at y gornel waelod mewn cic gosb p锚l-droed). Mae鈥檙 broses fonitro yn gofalu am y pethau nad ydych eisiau eu gwneud; mae鈥檙 broses yn sicrhau nad ydym yn gwneud rhywbeth nad ydym eisiau ei wneud; does dim rhaid i ni feddwl am y pethau hyn mewn bywyd bob dydd. Pan nad ydym dan bwysau, mae鈥檙 ddwy broses hon yn gweithio鈥檔 dda iawn gyda鈥檌 gilydd ac rydym yn gwneud yr hyn roeddem eisiau ei wneud. Ond pan rydym ni dan bwysau, mae ein pryder yn cymryd rhywfaint o'r cof gweithio ac yn lleihau'r broses weithredu (canolbwyntio ar beth rydym ei eisiau), sy鈥檔 golygu bod y broses fonitro yn fwy tebygol o ddod i鈥檙 amlwg. Felly, mae鈥檙 broses sydd fel arfer yn gofalu nad ydym yn gwneud y pethau nad ydym eisiau eu gwneud, mewn gwirionedd yn gyfrifol am y ffaith ein bod yn gwneud yr hyn nad ydym eisiau ei wneud, yn union pan nad ydym eisiau ei wneud, dyna beth sy鈥檔 eironig.
Mae hon yn un o ddau ddarn ymchwil o Brifysgol 黑料不打烊 sy'n cael eu hamlygu mewn adroddiad UUK:
Am ragor o straeon am ymwneud 芒 Phrifysgol 黑料不打烊 芒'r gemau Olympaidd ewch at ein safle: ?
Dyddiad cyhoeddi: 2 Mai 2012