Rhwydd hynt i ynni morol adnewyddadwy?
Gellir ymdebygu trawiad amgylcheddol ffermydd ynni 'r llanw i'r effaith y mae gwaith ar y l么n yn cael ar lif trafnidiaethGallai ffermydd 鈥渕elinau gwynt tanddwr鈥� effeithio鈥檙 ffordd mae tywod yn symud o amgylch y m么r ar hyd ein harfordir, gan effeithio ar draethau, traethellau ac, yn y pen draw, chynyddu鈥檙 perygl o lifogydd, yn 么l Dr Simon Neill, eigionegwr ym Mhrifysgol 黑料不打烊.
Yn 鈥淧lanet Earth鈥�, sef cylchgrawn arobryn Cyngor Ymchwil yr Amgylchedd Naturiol, mae Dr Neill yn cymharu ffermydd ynni鈥檙 llanw鈥檔 芒 gwaith ffordd.
鈥減an mae cerhyntau鈥檙 llanw鈥檔 ddigon cyflym, maent yn codi gronynnau tywod oddi ar wely鈥檙 m么r ac yn eu cludo gyda hwy yn y llif. Mae hyn yn debyg i geir yn codi teithwyr ar y ffordd i ben eu taith.鈥�
鈥淢ae echdynnu egni o system lanw, trwy greu fferm dyrbinau ffrwd llanw neu 鈥渕elinau gwynt tanddaearol鈥�, yn lleihau cryfder llif y llanw. Mae hyn yn cael yr un effaith 芒 gwaith ffordd ac yn arwain at leihad yn llif y traffig. Mae lleihad yn llif y traffig yn golygu nad oes modd cludo gymaint o deithwyr. Yn y m么r, bydd ffermydd ynni鈥檙 llanw yn lleihau faint o dywod sy鈥檔 cael ei gludo.鈥�
Mae symudiad y tywod yn bwydo i mewn i鈥檙 systemau naturiol sy鈥檔 amddiffyn ein harfordir rhag tonnau storm, fel traethau a thraethellau tywod oddi ar y lan. Pe bai cynllun ynni鈥檙 llanw mawr yn amharu ar lif naturiol tywod, gallai hynny olygu bod ein harfordir yn fwy agored i effeithiau stormydd, a gallai arwain at fwy o berygl o lifogydd.
Dr Simon NeillFodd bynnag, yn ychwanegol at fanteision amlwg cynhyrchu trydan carbon isel, gall ymyriadau artiffisial gan ffermydd ynni'r llanw hefyd arwain at effeithiau cadarnhaol. Gellid hyd yn oed gosod ffermydd ynni鈥檙 llanw mewn modd strategol i greu amddiffynfa naturiol yn erbyn llifogydd arfordirol trwy wneud i waddodion tywod ymsefydlu lle na fyddent wedi gwneud hynny鈥檔 naturiol. Fodd bynnag, byddai rhaid seilio geobeirianneg arloesol felly ar ddealltwriaeth gadarn o鈥檙 prosesau eigionegol gwaelodol.
Cyhoeddir manylion yr ymchwil hwn yng nghyfrol hydref 2011 cylchgrawn Cyngor Ymchwil yr Amgylchedd Naturiol, "Planet Earth".
Dyddiad cyhoeddi: 15 Medi 2011