Y Goron i Guto
Llongyfarchiadau mawr i'r Prifardd Guto Dafydd, un o gyn-fyfyrwyr disglair , ar ennill y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Sir G芒r eleni!
Cyflwynwyd y Goron iddo mewn seremoni ar lwyfan y Pafiliwn, brynhawn Llun, 4 Awst. Yn 24 oed, mae Guto鈥檔 un o鈥檙 beirdd ieuengaf erioed i ennill y Goron yn y Brifwyl.
Gyda 32 o feirdd wedi cystadlu yn y gystadleuaeth eleni, Golygfa 10 ddaeth i鈥檙 brig am ei ddilyniant o 10 cerdd ddigynghanedd heb fod dros 250 llinell ar y testun 鈥楾yfu鈥�. Traddodwyd y feirniadaeth o lwyfan y Pafiliwn gan Dylan Iorwerth, ar ran ei gyd-feirniaid, Marged Haycock a Dafydd Pritchard, ac wrth s么n am waih Golygfa 10, dywedodd, 鈥淐anu am Gymru heddiw trwy s么n hefyd am Gymru ddoe. Ac yn y chwarae rhwng y ddau y mae gogoniant y cerddi. Mae yna sawl math o dyfu 鈥� geni babi i鈥檙 byd, twf neu ddiffyg twf cenedl, is-stori am dwf perthynas rhwng dau ac, ar y diwedd, awgrym y gallwn ni dyfu y tu hwnt i鈥檔 hargyfwng presennol.
鈥淐erddi heddiw ydyn nhw. Rhai am ddigwyddiadau eleni. Ymhen blwyddyn neu ddwy mi fydd angen troednodiadau ac mi fydd rhai鈥檔 gweld hynny鈥檔 wendid. Ond dan ni鈥檔 beirniadu eleni. Ac mae Golygfa Deg yn gosod heddiw mewn ffordd iasol ar gefndir cannoedd o flynyddoedd o鈥檔 hanes ni.
鈥淢eddyliwch am osod helyntion Radio Cymru ac asiantaeth EOS ochr yn ochr 芒鈥檙 hen gerdd am grogi鈥檙 telynor Sion Eos o dan gyfraith Lloegr. Meddyliwch am roi stormydd Aberystwyth ochr yn ochr 芒鈥檙 gwynt a鈥檙 glaw ym marwnad Llywelyn ein Llyw Olaf, ffordd osgoi Porthmadog efo Dafydd Nanmor a鈥檌 hiraeth am ei gariad. Drama Blodeuwedd ac Atomfa Trawsfynydd 鈥� ein greddf ddireolaeth ni a grym rhannu鈥檙 atom.
鈥淲rth i鈥檙 pethau yna ddod ynghyd 鈥� ac oherwydd meistrolaeth dechnegol Golygfa Deg a鈥檌 hyder o wrth drin iaith a goslef -鈥� mae yna rywbeth llawer mwy鈥檔 digwydd. Ffrwydrad o ystyr a鈥檙 cryniadau鈥檔 parhau ymhell bell ar 么l gorffen darllen. Mi gawson ni ein codi o鈥檔 cadeiriau i dir uchel iawn gan fardd meistrolgar.
鈥淵n y diwedd, doedd y penderfyniad mawr ddim yn anodd o gwbl. Coron eleni ydi hi ac mae hi鈥檔 bendant iawn yn mynd i Golygfa Deg.鈥�
Daw Guto Dafydd yn wreiddiol o Drefor, ond mae bellach yn byw ym Mhwllheli gyda Lisa'i wraig. Ar 么l mynd i Ysgol yr Eifl, Ysgol Glan-y-M么r a Choleg Meirion-Dwyfor, graddiodd yn y Gymraeg o Brifysgol 黑料不打烊, lle cwblhaodd draethawd hir ar waith Wiliam Owen Roberts ac Iwan Llwyd. Erbyn hyn, mae'n gweithio i Wasanaeth Ymchwil a Dadansoddeg Cyngor Gwynedd. Mae arno ddyled i'w deulu ac i athrawon a llu cyfeillion am ei gefnogi a'i ysbrydoli.
Bu'n cystadlu mewn eisteddfodau mawr a bach ers blynyddoedd, gan lwyddo i lenwi dresel ei Nain ag ambell dlws a chadair. Enillodd Goron Eisteddfod yr Urdd Sir Benfro 2013, ar 么l cael sawl siom, a daeth yn agos at frig y gystadleuaeth hon yn Ninbych y llynedd.
Mae'n brwd, yn aelod o d卯m Talwrn y Tywysogion a th卯m ymryson Caernarfon, ac yn mwynhau darllen, darlithio ac adolygu. Mae'n un o golofnwyr y Glec, ac yn cyfrannu'n rheolaidd i Barn, Barddas, Tu Chwith a chyhoeddiadau eraill. Mae Jac, ei nofel dditectif gyffrous i bobl ifanc, newydd ddod o wasg y Lolfa, a chyhoeddir ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth gan Gyhoeddiadau Barddas yng ngwanwyn 2015.
Rhoddir y Goron a鈥檙 wobr ariannol eleni gan Gyngor Sir G芒r, a chomisiynwyd yr artist lleol, Angharad Pearce Jones i ymgymryd 芒鈥檙 dasg o gynllunio a chreu y Goron.
Cafodd y cynllun ei ysbrydoli gan dreftadaeth diwydiannol ardal yr Eisteddfod, ynghyd 芒 hanes coeden Myrddin. Mae'r cynllun ar ffurf coeden, sy'n tyfu o'r tu blaen tuag at y cefn. Daeth yr ysbrydoliaeth o hanes coeden Myrddin, o lle mae tref a Sir Gaerfyrddin yn cael eu henwau, a gwnaethpwyd y Goron o ddur. Er y deunydd diwydiannol roedd yr artist yn awyddus i'r Goron edrych yn gywrain, yn addurnedig ac yn werthfawr.
Gellir prynu鈥檙 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau, sy鈥檔 cynnwys y feirniadaeth lawn ar gyfer y gystadleuaeth hon ynghyd 芒 manylion enillwyr cystadlaethau cyfansoddi鈥檙 Eisteddfod i gyd, yn dilyn Seremoni鈥檙 Cadeirio brynhawn Gwener.
Am ragor o wybodaeth ewch i .
Straeon perthnasol:
Dyddiad cyhoeddi: 6 Awst 2014