Y Mabinogion, yr Iddewon ... a Gareth Bale
Dr Aled Llion JonesMae astudio鈥檙 Mabinogion wedi mynd ag un o ddarlithwyr Ysgol y Gymraeg Prifysgol 黑料不打烊 i strydoedd Jerusalem. Ac mae hynny wedi agor y drws ar gymharu鈥檙 chwedlau gyda rhai o straeon un o sectau mwya鈥� hynod yr Iddewon.
Mi ddechreuodd y cyfan wrth i Dr Aled Llion Jones astudio rhestr o bobl oedd wedi cyfieithu鈥檙 Pedair Cainc ac, yn eu plith, roedd athronydd o鈥檙 enw Martin Buber, sydd wedi sgrifennu llawer am y berthynas rhwng y dynol a鈥檙 duwiol. 鈥淒yna鈥檙 math o beth sydd yn y Pedair Cainc, y berthynas rhwng y byd yma a鈥檙 byd arall, gwneud i鈥檙 byd arall fod yn bresennol yn y byd yma.鈥� Mae hynny鈥檔 rhan fawr o draddodiad cyfriniol yr Iddewon Hasidig a鈥檜 straeon hwythau, a dyna oedd wedi denu Martin Buber at y Mabinogion 鈥� yn 么l Aled Llion Jones mae鈥檔 ffordd 鈥渘ewydd, gyffrous鈥� o edrych ar y chwedlau.
Bellach, mae yntau wedi cyhoeddi erthygl yn y gyfrol ddiweddara鈥� o 鈥�Ysgrifau Beirniadol鈥� 鈥� ffrwyth ei daith i Israel yn haf 2016, pan gafodd gyfle i ddarllen rhai o鈥檙 dogfennau yn archif Buber ei hun yn y Llyfrgell Cenedlaethol.
Ac yntau wedi darlithio yng Ngwlad Pwyl, roedd ganddo afael ar ddwy o ieithoedd Buber 鈥� Pwyleg ac Almaeneg 鈥� ac fe aeth ati i ddysgu i adnabod geiriau Hebraeg hefyd.
"Roedd yn dipyn o wefr cael bod yn yr archif, ac yr oedd llawer o ddogfennau pwysig iawn, yn ogystal 芒 llawer, llawer mwy nad oeddent yn gysylltiedig 芒 prosiect penodol hwn ond roedd yn ddiddorol iawn. Roedd Buber yn ganolog i fywyd deallusol a diwylliannol Jewry Ewropeaidd yr ugeinfed ganrif cynnar, ac mae'r trafodaethau ynghylch sefydlu'r wladwriaeth Israel ei hun, a'r Brifysgol Hebraeg yn Jerwsalem. Fodd bynnag, er bod oedd yn dod i ffwrdd gyda chyfoeth o wybodaeth, yr oeddwn yno am amser rhy fyr, ac mae angen imi edrych ar gyfer 'Greal sanctaidd' y prosiect penodol hwn 鈥� y Buber hanodi copi o'r pedair cangen! "
鈥淩oedd yn dipyn o wefr cael bod yn yr archif ond mae鈥檙 Greal Sanctaidd ar 么l 鈥� yr union nodiadau yr oedd Buber wedi eu gwneud wrth gyfieithu鈥檙 Pedair Cainc!鈥�
Roedd bod yn Jerusalem hefyd yn 鈥渂rofiad bythgofiadwy鈥�, meddai, mewn dinas sy鈥檔 gyforiog o hanes a gwrthdaro gwleidyddol.
A dyna pam fod Aled Llion Jones yn diolch i鈥檙 p锚l-droedwr fyd-enwog Gareth Bale 鈥� dim ond trwy鈥檙 enw hwnnw y llwyddodd i egluro lle oedd Cymru a thawelu amheuon heddlu arfog oedd yn amau beth yr oedd yn ei wneud.
Dyddiad cyhoeddi: 27 Mawrth 2018